Soluğan nedir

Soluğan nedir

sıf. (solumak’tan > solu-gan > solu-ğan). Nefes dariığma uğramış (hayvan).

+ 1. Denize. Denizde bir rüzgârdan veya uzun süre aynı yönde esen bir meltemden sonra başlayan dalga hareketi. (Bk. ANSİKL.) || Soluğan yüksekliği, dalga sırtıy-le dalga çukurunun düşey uzaklığı. || Dip soluğanı, bir denizaltı olayının sonucu o-lan güçlü dalgalanma. || Soluğan uzunluğu, iki dalga sırtı arasındaki uzaklık.

— ANSİKL. Denize. Soluğan, dalga hareketinin bir görünüşüdür ve sonuçları, bı< hareketin hızla yayılması ve harekete ka tılan moleküllerin nispî hareketsizliği ba kınımdan insanları uzun süre şaşırtmıştır. Gerçekte dalgalar yer değiştirmez, yalnız biçimleri değişir. Çemberleme dalgalarda olduğu gibi dalga çukuru dalga sırtlarından daha az belirlidir. Yüzeyden uzaklaşıldıkça hareket azalır ve belli bir derinliğe ulaşılınca ortadan kalkar. Ayrıca iç moleküllerin hareketi, üst moleküllerinki gibi dairesel ve tekdüzedir; ama dalga çemberinin çapı derinliğe bağlı olarak küçülür.

• Soluğan ölçümü. Dalgaların ve soluğanın kesinlikle ölçülmesi ancak 1956’da Wormley Denizbilim enstitüsünün gemilerde kullanılabilecek bir kayıt cihazı yapmasından sonra mümkün oldu: cihaz, geminin durumuna bağlı olmaksızın, hesaplanan bir yüzey üstündeki suyun sürekli olarak yüksekliğini gösterir. Bu cihaz (Shipbome wawe recorder) yüzde on kesinlikle 17 m yükseklikte dalgalar kaydetmiştir. Kıyı yakınında su yüzündeki cihazlar soluğanın hareket ettirdiği denizin basınç değişikliklerinden yararlanır ve soluğan yüksekliğini ölçmede yüzde 1 kesinliğe ulanır. (L)

SOLUĞANLIK i. (soluğan’dan soluğanlık). Vet. Soluğan denen hayvanların yakalanmış olduğu hastalık; bu hastalığa yakalanmış hayvanlarda nefes alıp verirken duyulan özel, anormal ses.

— ANSİKL. Vet. Soluğanhğın şiddeti çok değişik olabilir; sesin tonu ince veya kalın çıkabilir: ıslık sesi, horultu, eğe veya törpü sesi gibi. Bütün memeli hayvan türlerinde görülen soluğanlık, özellikle atlarda ve sığırlarda sık görUlür. Anormal ses, daima ilk solunum yollarının (burun boşlukları, nefes borusu, trakea) daralması sonucudur. Bazen had bir ara hastalıktan (iltihap, nefes borusu ödemi, yabancı cisim) ileri gelir. Buna had soluğanlık deniı. Bazen geçmeyen bir lezyona bağlıdır: bu takdirde kronik soluğanlık vardır ve nefes borusu felcinden, bir urdan, yakındaki bezlerin hipertrofisinden olabilir. Atta nefes borusunun bir yarısında görülen felç soluğanlık yapar; nefes borusu üzerinde yapılan cerrahî müdahale genellikle iyi sonuç verir.

Yorum yazın