Şivacılık nedir

Şivacılık nedir

Şivacılık, Hint tanrısı Şiva’ya tapınma kültü. Vişnuculuk ve Şakticilikle birlikte, günümüzde Hinduizm’in üç temel biçiminden birini oluşturur. Felsefe eğilimli Şava-siddhanta, toplumsal sorunlara ağırlık veren Lingayat, çileci tarikatlar (örn. daşnami sannyasin’ler) gibi çeşitli akımları ve sayısız halk inançlarını kendi içinde toplar.

Bazı araştırmacılara göre Şivacılığın kökenleri Âri olmayan halkların geliştirdiği fallus kültüne değin uzanır. Bu sav tartışmalı olmakta birlikte, Veda tanrısı Rudra’ nın (Uluyan) Upanishad’lar sonrasında ortaya çıkan Şiva (Görkemli) figürüyle birleştiği açıktır. Şvetaşvatara Upanishad’da Şi-va’dan en yüce tanrı olarak söz edilse de kült ancak İÖ 2. yüzyıl ile İS 2. yüzyıl arasında Paşupata(*) mezhebinin ortaya çıkmasından sonra örgütlü bir mezhep durumuna gelebilmiştir.

Günümüzde Şivacılık birkaç kota ayrılır. Çoğulcu bir gerçekçilik ile mutlak bir tekçilik arasında çeşitli aşamalarda yer atan bu okulların tümü üç ilkeyi kabul eder: Pati (Tanrı Şiva); paşu (tekil ruh) ve ruhu dünyevi varoluşun sınırlan içinde tutan bağları niteleyen paşa (zincir). Buna göre ruhun amacı, dünyevi bağlardan kurtularak şivatva’ya (Şiva’nın doğası) sahip olmaktır.

Bunun yollan da çarya (dışsal tapınma eylemleri), kriya (içten tapınma eylemleri), yoga (meditasyon) ve cnana’dır (bilgi). Hinduizmin başka bazı biçimleri gibi Şivacı-lık da Cava, Bali, Endonezya ile Kampuç-ya’nın bazı bölümleri başta olmak üzere Güneydoğu Asya’da yayılmıştır.

Yorum yazın