Şiva Kimdir

Şiva Kimdir

Şiva (Sanskrit dilinde “Görkemli”), Hinduizmin en büyük tanrılarından biri. Hindistan’ın en karmaşık tanrılarından biri otan Şiva hem yıkıcı hem yapıcı, hem en büyük çileci hem tensellik simgesi, hem ruhların iyicil çobanı hem de gazap dolu öç alıcıdır. Bu niteliklerinden bazılan daha eski mitolojik öğelerden kaynaklansa da, bazıları Hinduizmde birbirini bütünleyici nitelikleri tek ve belirsiz bir kişide birleştirme eğilimiyle açıklanmalıdır.

Şiva’nın eşi Uma, Sati, Parvati, Durga ve Kali gibi adlarla anılır, ama Şiva bazen baş tanrıça Şakti’yle eşleştirilir. Tanrısal çiftin oğullarıyla (altı başlı Skanda ve fil başlı Ganeşa) birlikte Himalayalar’daki Kailasa Dağında oturduğuna inanılır. Şiva’nın binek hayvanı ve hayvan karşılığı boğa Nandi’dir; bütün Şiva tapınaklarının en kutsal sayılan bölümünün karşısında bir Nandi heykeli yer alır. Tapınaklarda Şiva’ya, en temel simgesi otan linga(*) (erkeklik organı) biçiminde tapılır.

Şiva resim ve heykellerde genellikle beyaz ya da kül renginde gösterilir; boynu, kozmik okyanusun çalkalanması sırasında atılan ve insanlığı tehdit eden zehiri boğazında tutması nedeniyle mavi, saçtan bukleli (jata-makuta), yanmayla ve Ganj Irmağının sularıyla süslüdür (efsaneye göre Ganj Irmağını

saçlarının arasından damlatarak dünyaya indirmiştir). Üç gözü vardır; üçüncü göz içe bakışı sağlar ama dışa yöneltildiğinde yakıcı ve yıkıcı bir nitelik kazanır. Boynunda kafataslarından yapılmış bir çelenk ile bir yılan bulunur ve iki (bazen dört) elinde güderi, üç çatallı mızrak, küçük bir el davulu ya da ucunda kafatası bulunan bir çomak (sopa) taşır.

Şiva çeşitli biçimlerde betimlenir. Eşi Parvati ve oğlu Skanda ile dingin bir durumda ya da kozmik dansçı (Nataraca), çıplak bir çileci, dilenci keşiş, bir yogacı ya da eşiyle birlikte erkek-dişi karışımı bir figür (Ardha-narişvara) biçiminde görülebilir. Sıfattan arasında, Şambhu (Cömert), Şankara (İyiliksever), Paşupati (Hayvanların Efendisi), Mahesa (Büyük Efendi) ve Mahadeva (Büyük Tanrı) sayılabilir.

Yorum yazın