Şemsi Ahmed Paşa Külliyesi

Üsküdar Şemsi Ahmed Paşa Külliyesi

Şemsi Ahmed Paşa Külliyesi, İstanbul’ da, Üsküdar’ın Şemsi Paşa semtinde, Boğaz kıyısında cami, türbe ve medreseden oluşan külliye. III. Murad’m vezirlerinden Şemsi Ahmed Paşa tarafından Mimar Sinan’a yaptırılmış, 1580/81’de tamamlanmıştır.

Külliye dikdörtgen planlı bir avluda yer alır. Avlunun Boğaz’a paralel kuzey kenarı ile doğu kenarı bir duvarla çevrilidir; güney ve batı kenarlarını ise, “L” biçiminde dizilmiş medrese hücreleri oluşturur. Hücrelerin önünde avluya açılan revak vardır. Mermer sütunların taşıdığı revak çatısı tek eğimli yapılmış ve kurşunla kaplanmıştır. Dershane “L”nin batı kolunda, hücrelerin ortasın-dadır; dışarıya doğru çıkıntı yapar ve hücreler gibi kubbeyle örtülüdür. Medrese darül-hadis olarak yapılmıştır, 1953’ten beri halk kütüphanesi olarak kullanılmaktadır.

Avlunun ortasındaki cami, kıble yönünü tutabilmek için çaprazlama yerleştirilmiştir. Kefeki taşından, kare planlı (8 m x 8 m) bir yapıdır ve tromplu tek bir kubbe ile örtülüdür. Medreseninki gibi tek eğimli çatısı olan son cemaat yeri revakı caminin batı cephesinde de devam eder. Kürsüsü cami beden duvarının kalınlığı içinde kalan, tek şerefeli minare de bu iki kollu son cemaat revakının iç köşesindedir.

Türbe, caminin doğu duvarına bitişiktir. Üzeri bir aynalı tonozla kaplıdır. İçi zengin kalem işleriyle bezelidir; tunç şebekeli büyük bir pencereyle camiye açılır.

Avlunun rıhtım boyunca uzanan duvarı pencerelerle delinmiştir. Bu pencerelerden görünen Boğaz manzarasıyla Şemsi Ahmed Paşa Külliyesi’nin avlusu, Sinan’ın yarattığı en şiirsel ve etkileyici dış mekânlardan biridir.

Yorum yazın