Şemse Nedir

Şemse Nedir

şemse (Arapça şems: “güneş”), eski kitap ciltlerinde, kabın üstüne yapılan güneş biçimindeki bezeme örgesi. Anadolu Selçuklularında ve 16. yüzyıla değin Osmanlılarda genellikle yuvarlak ve dilimli olan şemseler sonraları daha çok elips biçiminde yapılmış, iki uçlarına salbek denen uzantılar eklenmiştir. Şemse doğrudan cilt meşininin üstüne yapıldığı gibi, ayrı bir parça halinde hazırlanıp kabın üstüne yerleştirildiği de olur. Bunlardan birincisine yelpaze şemse, İkincisine parçalı şemse adı verilir. Aynca zincir biçiminde bir bordürle çevrili olana zincirli şemse, cilt kapağının mukavvası oyulup içine kabartma olarak yerleştirilene gömme şemse, zeminle ayn renkte olana mülevven şemse, yaldızla basılana mülemma şemse, deriden kafes gibi kesilerek yapılana müşebbek şemse, kabın üstüne kabartma olarak basılıp yaldızlanmadan bırakılana soğuk şemse, çukur yerleri altın yaldızla doldurulup kabartma yerleri deri renginde bırakılana alttan ayırma şemse, bunun tersi olana üstten ayırma şemse adı verilir.

Yorum yazın