Şazeliye Tarikatı

Şazeliye Tarikatı

Şaziliye, şazeliye olarak da bilinir, Ebu’l-Hasan Şazili’nin (ö. 1258) müritlerince kurulan tarikat.

Şaziliyenin öbür tarikatlar gibi katı kural ve törenleri yoktur; uzun süre tekke ve zaviye gibi kuramlara da gerek görmemiştir. Şaziliye müritlerinin tarikata ilişkin tek görevleri belli zamanlarda topluca yaptıkları zikir ve okudukları hizblerdir. Silsilesi Hz. Ali’ye ulaşan Şaziliyede zikir açıktan, toplu olarak ve ayakta yapılır. Müritler zikri yöneten şeyh ya da vekilinin çevresinde bir halka oluşturacak biçimde dizilir, zikir sırasında topluca dönerler (devran).

Şaziliye tarikatı, Şazili’nin halifesi Ebu’l-Abbas el-Mürsi ve onun halifesi Ataullah el-İskenderi (ö. 1309) tarafından yayıldı. Yapıtlarıyla Şaziliyenin yayılmasına önemli katkılarda bulunan bir başka mutasavvıf da Şeyh Zerruk’tur (ö. 1493). Tarikat Mısır merkez olmak üzere tüm Kuzey Afrika’da en yaygın ve güçlü tarikattır. Varlığını günümüze değin sürdürmüş, Kuzey Afrika’daki bağımsızlık hareketlerinde önemli rol oynamıştır. Türkiye’de II. Abdülha-mid’in bu tarikata bağlanmasından sonra tanınan ve İstanbul’da üç tekkeye sahip olan Şaziliyenin Anadolu’da bir ölçüde yayılmasında Camiü’l-Usul (1859) adlı yapıtıyla Ahmed Ziyaeddin Efendi de etkili olmuştur.

Şaziliye tarikatı zamanla 20’ye yakın kola ayrıldı. Bunlardan varlığını günümüzde sürdürenler Cevheriye, Arusiye, Kavukciye, Feyziye, Kasımiye, Salimiye, Haşimiye, Muhammediye, Vefaiye, Medeniye, İdrisi-ye, Afifiye, Azmiye ve Flamidiyedir.

Yorum yazın