Şafii Mezhebi

Şafii Mezhebi nedir , Şafii Mezhebi hakkında bilgiler.

ŞAFİİLİK i. (şafiî’den şafiî-lik). Ehlisün-net denilen dört İslâm mezhebinden biri.

— ANSİKL. Şafiîlik, Ebu Abdullah Muhammed bin İdris Şafiî* (767-820) tarafından kuruldu. Daha çok, Mısır, İran, I-rak, İndonezya adaları, Seylan, Çin Hindi ve Avustralya müslümanları arasında yayıldı. Anadolu’nun doğusunda, Dağıstan’da ve Orta Asya’nın bazı bölgelerinde de bu mezhebe bağlı kimseler vardır. Şafiî mezhebinin Mısır ve yöresindeki hâkimiyeti Fatımîlerin yıkılmasından sonra, Eyyubîlerin yönetimi ele almasıyle başlar. Kölemenler devrinde Sultan Zahir Baybars, dört mezhepten de kadılar tayin etti; fakat, Şafiîlik yine hâkimiyetini korudu. OsmanlIlar ve Mehmed Ali Paşa yönetimi devirlerinde resmî mezhep olarak hanefî mezhebi kabul edildi; şafiî mezhebi de halk arasında devam etti. Şafiî mezhebinin kurallarını, mes-hebin kurucusu İdris Şafiî çeşitli eserlerinde açıkladı. Şafiî’nin, eserlerinde, kurduğu mezheple ilgili değişik görüşler ileri sürdüğü görülür. Bu yüzden mezhepler tarihiyle uğraşan bilginler, şafiî mezhebini iki devreye ayırırlar: 1. Şafiî’nin Bağdat’ta yaydığı mezhep; bu dönemde Er-Risale (Risale) ve El-Mebsut (Açıklanmış) adlı eserlerini yazdı, öğrencileri tarafından Kitabü’l-üm’-de (Ana Kitap) toplanan derslerini verdi;

2. Şafiî’nin Mısır’da yaydığı mezhep. Şafiî, 814’te Mısır’a gelince daha önce yazdığı kitaplarını gözden geçirdi, bazı kısımlarını değiştirdi. Mısır’da yazdığı eserlerinde eski görüşlerinin bazılarından vaz geçti; hanefî mezhebinin birçok görüşlerini benimsedi. El – üm adlı eserinde, şafiî fıkhının beş kaynağı olduğu açıklanır. Bu ayrıma göre İslâm hukukunun en önemli iki kaynağı «kitap» (Kur’an-ı Kerim) ve «sünnet»tir. öteki kaynaklar, bu iki ana kaynağa dayanan icma sahibinin sözleri ve kıyastır. 1-mam Şafiî, İslâm hukukunun kaynaklarından olan istihsan’ı (bir şeyin kanıtlanması için belge bulma) bir delil olarak kabul etmez. İmam Şafiî’ye göre halifenin Kureyş kabilesinden olması gerekir. Halifeliğin sahih olması için biatin önceden yapılması gerekli değildir. Kureyş’ten bir kimse zorla halifeliği eline geçirse ve adaletle hareket etse, halk da ona biati kabul etse, o kimse meşru bir halife sayılır. İmam Şafiî’ye göre Hulefayı Raşidîn beştir. Beşinci halife Ömer bin Abdülaziz’dır. Şafiî, başlangıçta bir bakıma İslâm felsefesi niteliği taşıyan kelâma karşıydı. Bunu mezhebinin akıl ilkelerine değil de, imana dayanması yüzünden yapıyordu. İmam Şafiî, Allah’ın ahrette görülebileceğini ve Kur’an-ı Kerim’-in mahlûk olamayacağını kabul eder. Ona göre iman, tasdik ve amelden meydana gelir. İman, amelin azlığı veya çokluğuna göre eksilir veya artar. İmam Şafiî’nin e-saslarını düzenli bir şekilde tespit ettiği şafiî mezhebi daha sonra öğrencileri tarafından yayıldı. Sonraki yüzyıllarda bu mezhebin esaslarını benimseyen ve savunan birçok ünlü bilgin yetişti: Nesaî (öl. 915); E-şarî (öl. 935); Maverdî (öl. 1058); Şirazî (öl. 1083; Gazzalî (öl. 1111); Rafiî (öl. 1226); Nevevî (öl. 1278) v.b.

Yorum yazın