Rosenkreutz

Rosenkreutz, XVII. yy.da Almanya’da kurulan ermişler topluluğu. Kaynağını edebî bir yakıştırmadan alır. 1614-1615’te Almanya’da Allgemeine und General Reformation (Genel Reform) başlığıyle yazarının adı bilinmeyen bir eser yayımlanmıştı. Bir çeşit roman olan bu eserde Eski Yunanistan’ın «yedi bilge»sinin dünyayı düzeltmek amacıyle yaptıkları görüşmeler anlatılıyor ve yazar gizli bir dernek olan Rosenkreutz’-dan söz ederek bu derneğin amaçları konusunda bilgi veriyordu. 1616’da bir protestan ilâhiyatçı olan J. V. Andrea, gizli bilgi derneklerini gülünçleştirmek için Die Chymische Hochzeit Christiani Rosenkreutz (Christian Rosenkreutz’un Kimyasal Düğünü) adında bir roman yayımladı. Romanda, adı bilinmeyen bir kralın düğününe çağrılan ve bir ermişler tarikatının sırlarını öğrendikten sonra da bir mağaraya kapanarak ömrünün sonuna kadar orada kalan Rosenkreutz adındaki bir şövalyenin maceraları anlatılıyordu.
Daha XVI. yy.m sonundan itibaren çeşitli tarikatlarda biraraya gelen gizli bilimciler Rosenkreutz’un çevresinde toplanarak, evrensel barışı ve milletlerarası bir din kurmayı amaç edindiler. 1622’den itibaren, Ro-senkreutz’lar Paris’te kendilerini duvar ilân-larıyle tanıttılar. Merkezî bir kuruluşu bulunmayan bir çeşit federasyon biçimindeki toplulukları Farmasonluktan ve büyücülükten (kırmızı bir haçın ortasında, kırmızı gülün timsali olarak yanan kandil) alınmış unsurları benimsemiş ve Lausitz, Silezya, Marburg, Viyana, Felemenk ve İngiltere’de yaygınlaşmıştı. Bu sırada Robert Fludd’-un ayrıntılı bir açıklamasını yaptığı bir çeşit ermişlik öğretisi ortaya koydular. Bu öğretiye göre, insanoğlu başkaldırarak Tanrı ile bağlarını koparmıştı. Bu ilişkiyi, vecit ve saf altına çevrilebilen maddenin kutsallaştırılması yollarıyle yeniden kurması gerekiyordu. İsa insanoğlunun içindeydi ve her insan da bu ruhanî kayanın canlı bir taşıydı. Topluluğun birçok sembolü ve uygulaması Farmasonluğa geçti, öyle ki, XIX. yy.da, Rosenkreutz adı artık sadece, Farmasonlukta bir derece anlamında kullanılmağa başlandı.

1888’e doğru gizli bilimci bazı genç yazarlar (Guaita, Barlet, Adam, Papus, Paladan) yeniden bir Rosenkreutz derneği kurmayı denediler. Sonra, Paladan bunlardan ayrılarak Katolik Rosenkreutz topluluğunu kurdu. Ayrıca, çeşitli amaç ve faaliyetleri olan daha başka «Rosenkreutz» dernekleri de vardır. (L)

Yorum yazın