Presbiteryen Nedir

Presbiteryen Nedir

Doğrudan doğruya Calvincilikten kaynaklanan Protestan Kilisesi mezhebi. Presbiteryenlik, Calvinci Reform hareketinin İngiltere’de güçlükle yayılması sırasında doğdu. Kurucusu john Knox (1505-1572), İngiltere’deki ilk Calvinci propagandacı George Wis-hart’ın çömeziydi.

1557’de İskoçyalı Protestan soylular, İncil için her şeyi yapmaya söz verdikleri bir anlaşmayla bir araya geldiler ve Edward VI’nın Prayer Book’unu (“Dua Kitabı”) benimsediler. Bir sonraki yıl, krallık naibinden mezhebe özgürlük verilmesi isteğinde bulundular. Fransa’da sürgündeyken Cenevre’ye giden ve orada Calvin’le karşılaşan john Knox, 1559’da Edüıburgh’a döndü ve burada kaleme aldığı Confessio scotica (1560) adlı kitabıyla Presbiteryenlik mezhebinin yerleşmesine katkıda bulundu.
Bu yeni mezhep Calvin’in görüşlerine denk düşüyordu. Kısa bir süre sonra İskoçya devletinin kilisesi olarak tanınan bu mezhebin özgünlüğü, Parlamento’nun çağrısı dışında kendiliğinden toplanan bir meclis tarafından 1560’ta hazırlanan Book of Discipline’den (Terbiye Kitabı) kaynaklanıyordu. Kilisenin yönetimi Protestan papazlarıyla laik kişilerden oluşan presbiterium adlı karma bir kurula veriliyordu. Papazların halk tarafından seçilmesi de bir yenilik olarak ortaya çıktı.

Charles II ve james II dönemlerinde Presbiteryen îskoçya ağır baskılara uğradı. Presbiteryenliğin yerleşmesi, ancak William III zamanında gerçekleşti.
XVIII. ve XIX. yy’lar boyunca Presbiteryen Kilisesi, dinsel birçok bölünme hareketiyle karşı karşıya kalarak zayıfladı, söz konusu bölünme hareketleri, Presbiteryenlik mezhebinde üç ana kolun meydana çıkmasına yol açtı: “Yerleşik Kilise”; düzenleyicisi Chalmers olan “Bağımsız Kilise” (1843); 1732 ile 1752’de meydana gelen bölünmelerin mirasçılarım toplayan “Birleşik Presbiteryen Kilise” (1847). Her üç kolun da mezhep inancı ve iç disiplini aynıydı; anlaşmazlık, Kilise ve devletin birliği sorunundan kaynaklanıyordu.
Günümüzde, on bir milyondan fazla üyesi olan bu üç eğilim, yönetim merkezi Cenevre’de bulunan Presbiteryen Sisteme Göre Reform Geçirmiş Kiliseler Birliğinin ve Piskoposlar Konseyinin üyesidir.

Yorum yazın