NİŞANLI

NİŞANLI sıf. (nişan’dan nişan-lı). Evlenme vaadi ile bağlanmış olan: Bilmem niçin, bana öyle geliyordu ki, bu hafif aydınlıkta yalnız elbiselerinin siyah, yahut beyaz lekelerini farkettiğim insanlar Hep birbirlerini seven nişanlı çiftlerdir (R.N. Günte-kin). j| Esk. Bir nişanı, belli bir işareti o-lan.
— Teşk. tar. Nişanlı kâğıt, nişancı, padişah veya serdarıekrem ile seferdeyken İstanbul kaymakamına, gerektiğinde kullanılmak üzere, tuğraları çekilmiş olarak gönderilen ahkâm kâğıdı.

+ İ. Nişanlanmış kimse: «İrfan ağabey! İrfan ağabey/» dedikleri zaman, nişanlısı için bile değil, elbiseleri için iftihar edercesine günde üç defa urba değiştiriyordu (S.F. Abasıyanık).

+ Nişanlılık i. Nişanlı olma hali: Nişanlılık devresi. (M)

Nişanlılar (/ Promessi Sposi), Manzoni’-nin 1825-1827 arasmda yayımladığı üç ciltlik romanı; 1840-1842 arasında birçok düzeltmelerle yeniden basıldı. Tarihî roman türünün örneği sayılan bu eserle Manzoni, İtalyan romantizmine önderlik etmiştir. Konu, Otuzyıl savaşları sırasında geçer. Açlıktan gözü dönen Milanoluların ayaklanması, 1630’daki veba salgını gibi olaylar romanda eşsiz bir ustalıkla dile getirilmiştir. Bu tarihî olaylar içinde Manzoni’nin dile getirdiği konu (bir İspanyol yan soylusunun iki genç köylünün evlenmelerini engellemek için çıkardığı güçlükler) hiç ö-nemli değildir; önemli olan yabancı hâkimiyeti (Avusturya’nın, Manzoni’nin yurdu olan Lombardia’yı hâkimiyeti altına alması) altındaki İtalyan halkının çektiği acıların tasviridir. Nişanlılar, Risorgimento akımını büyük ölçüde etkiledi. Lombardia’lı olmasına rağmen romanını toscana lehçesiyle yazarak, Manzoni, İtalya’nın edebiyat dili meselesine de [XIX. yy. başlarının en büyük meselesiydi] bir çözüm yolu getirmiş oldu. Ama romanda konunun, ikinci derecede bir önemi olmasına rağmen, özellikle karakterlerin ustaca işlenmesi yönünden eser, yine de büyük bir edebî önem taşır. (-» Bibliyo.) [L]

Nişanlı Yahııdi Kız, Rembrandt’ın yağlıboya tablosu (1665’e doğr.). Evliler diye de anılan bu tablo (1,215 m X 1,665 m), Ams-terdam’dadır (Rijksmuseum). Resim sanatının en büyük şaheserlerinden biri sayılan ve insan aşkının dokunaklı bir ifadesi o-lan tablonun, yahudi şairi Miguel Barrios ile karısını veya İshak ile Rebeka’yı temsil ettiği söylenir. (L)

Yorum yazın