Nisan hakkında bilgiler

NİSAN i. (süryanîce k.). Miladî takvimin dördüncü ayı: Beyrut bir cehennem gibi yandığı vakit bir iki saatte çıkılan Sof ar’-da İstanbul nisanının serin sabahları bulunabilir (F.R. Atay). Nisan ayı otuz gün çeker. (Musevîlerde takvim yılının yedinci ayı ve kutsal yılın ilk ayıdır.) || Nisan balığı, nisanın ilk günü yapılan aldatma ve şakalar. (Fransa kralı Charles IX’un bir emirnamesiyle, o zamana kadar 1 nisan olan yılbaşı 1 ocağa alınınca, yılbaşı hediyeleri 1 ocakta verilmeğe başlandı. 1 Nisan gününde ise şakadan haberler ve hediyeler gönderilmeğe başlandı. Nisan ayında güneş balık burcundan çıktığı için de

1 nisan şakalarına nisan balığı adı verildi.)

— Esk. Ebr-i nisan («nisan bulutu»). Mec. Bolluk, bereket.

— Tar. Bk. ANSİKL. || Nisan suyu, nisan ayında yağan ilk yağmurun suyu. (Osmanlı sarayında kiler koğuşu görevlileri şifalı olduğuna inanılan bu suyu toplar ve padişaha sunarlardı. Padişah da kendilerine biner akçe bahşiş verirdi.)

— Tasav. Nisan tası, Mevlânâ türbesinin girişinde sol tarafta, set üstünde duran taş. (Kazan büyüklüğündeki bu işlemeli tas, Kubbei Hadrâ’nın [yeşil kubbe] üstüne yağan yağmurla doldurulurdu. Bu suya des-tar şeritlerinin taylasanları [sarıkların sarkan uçları] batırılır, isteyenlere şifa niyetine dağıtılırdı. Bu suya destar suyu denirdi.)

— ANSİKL. Bahç. Nisan, çiçeklerin açma, çimenlerin yeşillenme mevsimidir. Meyve ağaçları da bu ay içinde çiçek açar. Birçok sebze fidesi de nisanda yetişmiş olur.

— Folk. Nisan yağmuru. Güneş Koç bur-cundayken istiridyelerin deniz yüzeyinde kabuklarını nisan yağmurlarma açtıkları, içlerine giren yağmur damlalarının Güneş Yengeç burcuna girince inci tanesi haline geldiğine inanılırdı. Nisan yağmurlarının yılanın ağzında ise zehir haline geldiği i-nancı yaygındı.

— Klimatoloji. Kuzey yarıküresinde nisan ilkbahar mevsimine rastlar. Ayın başında Türkiye’de gündüz 12 saat 50 dakika, sonunda 14 saat 05 dakika sürer. Havalar genellikle ılık fakat fırtınalı (kırlangıç fırtınası, kuğu fırtınası v.b.) geçer. Yağışlar, yağmurlar halindedir.

— Tar. Nisan ayı içinde türk tarihi bakımından önem taşıyan olaylar şunlardır:

— 1868 (1 Nisan), Adliyenin bağımsızlığı ilkesi kabul edildi ve Şûrayı Devlet kuruldu.

— 1589 (2 Nisan), Yeniçeri ocağı ilk defa isyan çıkararak kelle istedi. Bu olaya Beylerbeyi vakası da denir. — 1918 (2 Nisan), Van düşman işgalinden kurtuldu. — 1326 (6 Nisan), Bursa fethedildi. — 1845 (10 Nisan), Türkiye’de polis teşkilâtı kuruldu. — 1920 (11 Nisan), Urfa düşman işgalinden kurtuldu. — 1875 (13 Nisan), Hersek’te ayaklanma çıktı. — 1909 (13 Nisan), 31 Mart olayı meydana geldi. — 1566 (14 Nisan), Sakız adası fethedildi. — 1909 (14 Nisan), Adana vakası denilen olay meydana geldi. Bu olaylarda Adana ve çevresinde oturan ermeni azınlığın amacı bir ayaklanma çıkaıtarak avrupa devletlerinin müdahalesini sağlayıp Kilikya’da bir bağımsız ermeni devleti kurmaktı. Ayaklanma çok sürmeden bastırıldı. — 1909 (23-24 Nisan), Hareket ordusu İstanbul’a girdi.

—1920 (23 Nisan), T.B.M.M. kuruldu. — 1859 (24 Nisan), Süveyş kanalının kazılmasına başlandı. —1923 (24 Nisan), Lozan konferansı ikinci defa açıldı. —1915 (25 Nisan), İtilâf devletlerinin Çanakkale kuşatması başladı. —1918 (25 Nisan), Kars ve Ardahan düşman işgalinden kurtuldu. —1909 (27 Nisan), Abdülhamid II tahttan indirildi. —1960 (28 ve 29 Nisan), İstanbul ve Ankara’da D.P. iktidarına karsı geniş çanta öğrenci gösterileri oldu

Yorum yazın