Nazire nedir – Nazire ne demek

NAZİRE i. (ar. natr’den naztre). Esk Bir davranış, söz v.b.ne karşılık olarak yapılan davranış, söz v.b. karşılık, örnek. || Nazire yapmak, bir davranış, söz v.b.ye benzeriyle karşılık vermek.

— Ed. Esk. Hem biçim hem öz bakımından başka bir şiire benzetilerek yazılmış şiir: Eyledin lûtf ile bir böyle kaside telif / Ki nazire diyemez bir yere gelse şuara (Nef’i). [Bk. ANSiKL.] || Nazire-gû, nazire söyleyen.

— ANSiKL. Bir eseri gülünç göstermek, yazarını hicvetmek için o eserin havasını bozarak komik unsurlar ekleme (parodi), edebî nazire türünden ayrılır. Edebî nazire basit bir üslûp alıştırması da olabilir ve yapanın yeteneğini ortaya çıkarır. (La Bru-yfcre’in Caracteres adlı eserinde Montaigne için yazdığı bir nazire vardır.) Divan edebiyatında, başka bir şairin eserini örnek alarak aynı ölçü ve kafiye ile nazire yazılması geleneği yaygındı. Nazire geleneği, türk edebiyatına İran şiirinden geçti. Divan şairleri nazireyi, bir özenti olmaktan çok, beğendikleri başka bir şairin eserini aşma veya onunla eş güçte olduklarını gösterme sayıyordu. Nazire, daha çok gazel ve kaside türündeki şiirlere yazılırdı. Aynı konuyu, aynı ölçülerle, fakat değişik açıdan ele alarak işleyen bazı eserlere (özellikle mesneviler) nazire diyenler varsa da bu doğru değildir. Bu türlü eserlerde ortak temalar birbirine benzeyen şekiller içinde ele alınır, fakat gerçekte örnek alınan eserin aşılmasına çalışılırdı. (ML)

Yorum yazın