Mülk nedir

MÜLK i. (ar. mülk). EV; dükkân, arsa, arazi gibi taşınmaz mal: Bütün köy halkı mal, mülk ne varsa bırakıp kaçmıya karar veriyor (R. H. Karay). || Esk. Bir devletin hâkimiyeti altındaki toprakların tümü. ülke: Çar yani hükümdar olarak öldüğü zaman, mülkün toprakları Çin sınır-lanndan, Baltık denizine, Kuzey Buz denizinden Karadeniz’e kadar genişlemişti (Ş. S. Aydemir). || Vakıf olmayıp bir kimsenin şahsına ait olan yapı veya yer.
— din. telm. Adalet mülkün temelidir, bir hadise dayanarak «adalet ülkenin temelidir, esasıdır» anlamında kullanılan söz.

— Esk. Mülk-dâr (veya mülk-gîr), padişah. || Mülk-i saadet, mutluluk ülkesi. || Mülk-i suhan, şiir sahası, âlemi. || Dâr-ül-mülk, başşehir.

— Hrk. Esk. Mülk arazi, Sahibinin, dilediği gibi tasarruf ettiği, özel mülkiyetin konusu olan toprak (arazii memlûke de denir).

— ANSİKL. Huk. Esk. Mülk arazi*nin sahibi, bu sıfatla arazi üstündeki bina, ağaç ve öteki tesislerin ve genellikle altmdakı-lerin malikidir. Dört türlü mülk arazi vardır: 1. kurâ ve kasabatı kadime arazisi, köy, kasaba ve şehirlerdeki halkın oturduğu yerlerle bunlarm çevresinde, oturmayı kolaylaştıran yerler (tetimmei süknâ da denir);

2. temliki sahih ile temlik olunan arazi, mirî araziyken, kamu yararı kalmadığı için özel kişilere temlik olunan arazi; 3. arazii öşriye, devletçe zaptedilerek öşür karşılığı kişilere bırakılan arazi; 4. arazii haraciye, devletçe zaptedilerek haraç karşılığı gayrimüslim sahiplerine bırakılan arazi. Arazinin ürününden alman nispî haraca haracı mukaseme, arazinin verimine göre alman belirli haraca da haracı muvazzaf denirdi. Bu dört türden başka Kars, Ardahan ve Artvin’in kazanılmasından sonra bu üç livanın toprakları elviyei selâse arazisi olarak ihtiyaç sahiplerine veya eski sahiplerine tahsis edildi; onların mülkü oldu.

4 Mülklenmek geçz. f. Mülk olarak almak, mülk edinmek. (M)

Yorum yazın