Mühre nedir – Mühre çeşitleri

MÜHRE i. (fars. mühre). Kâğıtç. Kâğıda yumuşaklık, parlaklık ve düzlük vermek için kullanılan camdan âlet. (Bk. ANSiKL.) || Mühre tahtası, üzerinde kâğıt perdahlanan tahta. (Pesterek de denir. Ihlamur a-ğacmdan tek paırça olarak, ortası çukurca biçimde ve çişitli boylarda yapılırdı.) |j Mühre-i kâğıt. Esk. Kâğıt cilâlamakta kullanılan âlet, kâğıt mühresi.
— Esk. Bir çeşit yuvarlak, küresel şey, topçuk. |j Cam boncuk. || Deniz böceği kabuğu, fi Demirci çekici. |l Yılanın başında bulunan taca benzer çıkıntı. || Müh-re-baz (mühre-dar veya mühre-keş), taş, maden, kâğıt v.b. parlatan, cilâlayan. || Mühre-bazî. Mec. Güvenilmez, hileci kimse. || Mühre vü hokka. Mec. Yer ve gök.

J| Mühre-i divar, duvar yapımında kullam-an pürüzlü taş. || Mühre-i hâk, yeryüzü, dünya. İnsan vücudu. || Mühre-i sim (veya simabî), ay ve yıldızlar. || Mühre-i teşbih, imame. |J Mühre-i zer, güneş.

— Anat. Yara kabuğu veya nasır. || Esk. Omur kemiği. (Mühre-i püşt de denir.)

— Avc. Avlanacak hayvanları çekmek için kullanılan çığırtkan kuş (ördek, keklik v.b.). [Müre de denir. Son zamanlarda bu iş için plastikten yapılmış ördek ve teyp de kullanılmaktadır.]

— Ciltc. Ciltlenecek bir kitabın sırtına kâğıt yapıştırmak ve kaplama sırasında deriye biçim vermek için kullanılan kemik ıs-taka. |J Kitap kenarlarını yaldızlamak için kullanılan kulplu akik taşı.

— G. santl. Tezhip ve minyatür yaparken sürülen altın yaldızı parlatmak için kullanılan, camdan veya deniz böceği kabuğundan âlet.

— Kuyumc. Altın, gümüş v.b.yi toz haline getirmek için kullanılan, genellikle yeşim taşından yapılan tokmağa benzer âlet. || Yüksek sıcaklıktaki kaynak işlemi sırasında kuyumcunun gümüş ve bakır kombina üzerine kuvvetle uyguladığı darağacı biçimindeki âlet.

— Mekan. Perdahlama işleminde kullanılan makine veya âlet.

— Oyun. Esk. (Tavlada) Pul, (satrançta) taş. || Mühre-i nerd, (tavlada) zar ve pul. || Mühre-i şeş-der, tavla zarı.

— Vet. Dizin yan tarafında çıkan kemik urlar. (Bunlar körelmiş tarak kemiklerinin tepesinde oluşur ve çoğunlukla dizi kaplar, özellikle eklemin iç yüzünde görülür ve atçılıkta «çember diz» denen arızayı yapar.)

— ANSİKL. Kâğıtç. Mühre, billûrdan veya deniz böceği kabuklarından yapılırdı. Taştan mühre’ler de vardı. Altm yaldızla parlatılmış akik mührelere zer-mühre denirdi. Mührenin başka türleri de vardı. Kâğıt parlatmada kullanılanlar arasmda cam mühre, çakmak mühre, harmühre sayılabilir. (ML)

MÜHRELEMEK geçi. f. (fars. mühre’den mühre-le-mek). Esk. Mühre ile kâğıda cilâ vermek, kâğıdı parlatmak, düzeltmek

Yorum yazın