Mezhep Nedir

Mezhep Nedir – Mezhep Çeşitleri Hakkında Bilgiler

Bir dinin, ilkelerinin farklı biçimlerde yorumlanması ve uygulanması sonucunda ortaya çıkan kollarından her biri.

İsa’nın dinsel görüşlerinin farklı biçimlerde yorumlanmasından doğan Katoliklik, Ortodoksluk, Protestanlık’m birer Hıristiyan mezhebi olması gibi, Hz. Muhammed’in dinsel ilkelerinin farklı yorumlanmasından da çeşitli mezhepler ortaya çıkmıştır. Bunların başlıcaları Sünni mezhepler (Hanefilik, Malikilik, Şafiilik, Hanbelilik) ve Şii mezheplerdir (Ca-feriye, İsmailiye, Zeydiye, vb.).

SÜNNÎ MEZHEPLER

İslam’da Kur’an’a kesin olarak bağlı ve Hz. Muhammed’in yaptıkları ile söyledikleri dışına çıkmayanlara Sünni denir. Sünni mezheplerin tümü, VIII. yy’ın sonları ile IX. yy’ın ilk yarısında ortaya çıkıp gelişmişlerdir. Kurucularının adlarıyla anılan dört büyük Sünni mezhebin bazı özellikleri şunlardır:
HANEFÎLİK
Ebu Hanife Numan bin Sabit (699-767) tarafından kurulan Hanefilik (bu mezhebe bağlı olanlara Hanefi denir), Abbasiler döneminde devletin resmî fıkıh mezhebi olmuş, ama Abbasi devletinin yıkılması sonucu eski önemini yitirmiş, OsmanlIlar dönemindeyse yeniden ön plana geçmiştir. Günümüzde Türkiye’de, Balkan ülkelerinde ve Azerbaycan’da yaşayan Müslümanların büyük bir bölümünün yanı sıra, Dağıstan Türkleri, Kafkas Çerkezleri, Gürcüler, Kuzey Kafkasya Türklerinin büyük bir çoğunluğu da Hanefidir. Ayrıca, Çin, Mançurya, Japon Müslümanları bu mezheptendir. Hindistan, Tayland, Pakistan’da da Hanefiler çoğunluktadır. Hanefilik, Sünni mezheplerin en liberal ve en yaygın olanıdır.

MALİKİLİK
İmam Malik bin Enes (710-795) tarafından kurulan Malikilik (bu mezhebe bağlı olanlara Maliki denir), Kuzey Afrika, Mısır, Sudan ve Endülüs ülkelerinde kısa sürede yayılmıştır. Malikilerin Kur’an dışında kabul ettikleri bütün kurallar hadislerden çıkarılmıştır: Malikiler hadisleri Kur’an hükmünde birer gerçek olarak kabul ederler.

ŞAFİİLİK
Ebu Abdullah Muham-med bin İdris Şafii (767-820) tarafından kurulan Şafiilik (bu mezhebe bağlı olanlara Şafii denir),daha çok Mısır, İran, Irak, Endonezya, Sri Lanka, Çinhindi, Avustralya Müslümanları arasında yaygındır. HANBELİLİK. Ahmet bin Hanbel (780-855) tarafından kurulan ve tarih bakımından dört mezhebin sonuncusu olan Hanbelilik (bu mezhebe bağlı olanlara Hanbeli denir), Bağdat’ta yayılmış, ama IX. yy’dan sonra önemini yitirmiştir.

Şİİ MEZHEPLER

İslam’da, Ali bin Ebutalib’in nas ve vasiyetle imam ve halife olduğunu, imametin ancak onun soyundan gelenlere ait olduğunu benimseyenlere Şii denir.

Şiilik, Hz. Muhammed’in ölümünden sonra siyasal bir akım olarak doğmuş; Hz. Ali’nin 661’de, oğlu İmam Hüseyin’in de Kerbela olayı sırasında (680) öldürülmelerinden sonra, Emevi yönetimine karşı bir direniş hareketi biçiminde gelişerek, Sünni inançtan ayrı bir mezhep durumuna gelmiş ve özellikle X. yy’da, İran ve Irak’ta hızla yayılmıştır. Daha sonra birçok kola ayrılmıştır.

Sünni mezheplerin tersine ilk üç halifeyi meşru saymayan Şii mezheplerinin başlıcaları arasında Caferilik (İran’da yaygındır), İsmailiye (daha çok Hindistan’da gelişmiştir) ve Zeydiye (Yemen’de yaygındır) sayılabilir. İsİam dininde Dürzilik, Yezidilik gibi başka birçok mezhep de vardır. Ancak bunlara bağlı olanların sayısı azdır.

Yorum yazın