Mehdiye nedir

MEHDİYE, Muhammed Ahmed Mehdî’nin kurduğu tarikat (1881). Mehdî’nin tarikatı önce Peygamberin sünnetlerine uydu. Bir süre sonra değişik bir nitelik kazandı; askerî bir kuruluş özelliğine büründü. Cihat, islâmın beş şartından biri olan hacdan üstün sayıldı. Mehdî’nin kurduğu tarikatın ilkeleri İslâm dininin ana görüşlerine, çok yalın tasavvuf kurallarına dayanıyordu. Mehdilerin tutumu çağdaş medeniyetin görüşleriyle bağdaşmıyordu. Bilimi hor görmeleri, bütün tefsir kitaplarının yakılmasını istemeleri, aydınları onlardan uzaklaştırdı. Onlara göre, Kur’an’dan başka ancak Mehdî’nin bildirileri geçerlidir. Birçok kararlarında süs, musikî, tütün, şarap, özellikle kutsal makamlara karşı koymalarında Zeydiliğin, sonra da bunun yerini a-lan Vahhabîliğin etkisi vardır. Mehdî’nin çevresinde dört halifesi vardı, en yakın El-Taâişî idi1 ve en kötü etkiyi de o yapıyordu. Tarikatta görülen asıl yenilik Kelimei şehadete eklenen parçalardır. Bunun erkânı şöyledir: 1. selât; 2. cihat; 3. Allah’ın emirlerine itaat; 4. kelimei şehadetin genişletilmesi; 5. Kur’an okumak; 6. ratıb (Zikr terimleri mecmuası okumak.) Günlük yaşayışa dayanan mehdiye, insanlar arasında eşitlik ve birliği sağlıyordu. Bu yüzden kölelerle köle tacirleri aynı safta savaştılar. Mehdiye dünya hâkimiyeti ilkesi üzerine kuruldu; Sudan’ın fethinden sonra, sıra Mısır, Mekke, Suriye ve İstanbul’a gelecekti. (M)

Yorum yazın