Maya nedir

Maya nedir – Maya nasıl yapılır
MAYA i. (fars. mâye’den). Gıda sanay. Mayalanmayı sağlayan madde: Maya katmak. (Bk. ansîkl.) || Mec. Yaradılış, öz nitelik, asıl: Demek ki çocuğun mayasında iyi taraflar varmış (Sabahattin Ali). Kimseden öğrenmeksizin mayasında bulduğu bu ikiyüzlülükle sevgi masalını uydurur […] en sonunda kendi de inanır (N. Ataç). || Argo. Arsız, utanmaz kimse.

— dey. Mayası bozuk, karaktersiz, kötü yaradılışlı: Mayasının bozuk olduğuna i-nanır, bunun için de ondan hiç bir büyüklük, katıksız hiç bir iyiiik beklemezler (N. Ataç). l| Göle maya çalmak, gerçekleşmesi imkânsız görünen bk işe girişmek.

— Fırıncılık. Ekmek mayası, ekmeğin kabarmasını ve mayalanmasını sağlamak için ekmek hamuruna katılan ekşimiş hamur parçası. (Bk. ansİkl.) || Kimyasal maya, ekmekçilik ve pastacılıkta maya yerine kullanılan kimyasal madde. (Genellikle sıcaklık veya bir asit etkisiyle karbon dioksit açığa çıkaran bir maddedir.)

— Kim. Canlı hücreler tarafından meydana getirilen ve az miktarlarda bile etki e-derek kimyasal tepkimelere yol açan biyokimyasal katalizör. Eşanl. enzİm, dİyastaz, FERMENT. (Bk. ANSİKL.)

— Mutf. Bk. ANSİKL.

— Şarapçılık. §arap mayası, seçme üzümlerin şırasıyle hazırlanan ve bazen içine bira mayası da katılan maya; fıçı içindeki şıraya katılarak mayalanmanın başlamasını sağlar.

— ansîkl. Fırıncılık. Ekmek mayası için ya bir önceki ekmek yapımından arta kalan veya sınaî bir maya ile (bira mayası) hazırlanmış hamur kullanılır. Belli bir o-randa ekmek hamuruna katılan bu maya, karbon dioksit açığa çıkararak hamurun kabarmasını ve ekmeğin daha hafif olmasını sağlar.

— Gıda sanay. Hamur, yoğurt, peynir, şıra, bira, boza gibi yiyecek ve içeceklerin kabarması, maya denilen mantar cinsi tek hücreli canlı varlıkların etkisiyle olur. Bunlar açık yerde ve şekerli suda zincirleme tomurcuklanarak ürer. Kapalı yerde ise şekerli suyu alkole çevirir; bira, şarap gibi alkollü içkiler bu usulle elde edilir. Bira mayası, yaş ve kuru olmak üzere iki şekilde hazırlanır. Yaş maya, bira fermantasyonunda meydana gelen köpük alınarak elde edilir. Kuru maya ise ispirto ve rakı gibi içkilerin yapıldığı fabrikalarda hazırlanır. Küçük, uzun, yuvarlak şekillerde kurutulan maya, kutulara konarak satışa çıkarılır. Kuru maya, kullanılmadan önce ılık şekerli su içinde bekletilerek üretilir, sonra hamura katılır. Yaş maya doğrudan doğruya un içinde ılık su veya süt katılarak çoğaltılır.

— Kim. Eskiden, salgı bezlerinin salgıladığı çözünebilir mayalar ile mayalanmanın temel unsuru olduğu sanılan mikroorganizmaların temsil ettiği bira mayası veya bakteriler a-rasında bir fark olduğu sanılıyordu. Sonradan yapılan araştırmalar mayalanmanın, mikroorganizmalardan değil de bunların metabolizmalarının çözünebilir ürünlerinden ileri geldiğini gösterdi, bu yüzden önceleri gözetilen farkın anlamı kalmadı ve «maya» terimi «enzim» veya «diyastaz» yahut «ferment» terimleriyle eşanlamlı oldu. (lm)

MAYA i. Halk dili. Mus. Bir çeşit halk şarkısı: Ondan sonra çok hazin bir maya başladı (A.H. Tanpmar). Bk. uzunhava. (m)

MAYA i. Halk dili. Dişi deve, (m)

MAYA i. Yoğurtla yapılan bir bulgar içkisi. (m)

Yorum yazın