Maviler ve Yeşiller

Maviler ve Yeşiller, İstanbul (Konstantinopolis) ve Bizans imparatorluğunun büyük şehirlerindeki bucak (demos) veya halk toplulukları (factio). Halk, Atmeydanı’nda (Hippodromos) araba sürücülerinin kazak rengine göre bunlardan birini tutardı. Nüfuzlu oldukları sürece Maviler Ortodoksluğu destekleyen soylular partisini, Yeşiller ise, tersine sapkınların etkisine giren alt tabakayı temsil ettiler.

Mavilerle Yeşillerin, siyasî alana geçen ve bütün imparatorluğa yayılan rekabeti, VI. ve VII. yy.larda bizans monarşiişini derinden sarstı. Bundan başka, imparatorun iki renkten birini (çoğunlukla yeşil’i) tutması sonucunda, daha az korunan taraf muhalefete itilmiş oluyordu. Böylelikle en ufak bahane yüzünden Hippodromos’ta ve şehirde kavgalar, bazen de başkaldırmalar olmağa başladı: imparator iustinianos’un az daha tahtının elden gitmesine yol açan Nika isyanı (532). 610’da imparator Herakleios demos’ları yeniden teşkilâtlandırdı ve emri altına aldı. Buna rağmen bu halk toplulukları yerinde kaldı, fakat gittikçe artan bir kontrola bağlı tutuldu; X. yy.da artık törenlerde gösteri yapmaktan başka rolleri kalmadı. Her basileus’un tahta çıkışında, maviler ve yeşiller yeni hükümdarı Hipodromda alkışlarlardı; Tanrı tarafından seçilen imparator, böylece halk tarafından da seçilmiş oluyordu, (l)

Yorum yazın