Matbah nedir – Matbah ne demek

Matbah nedir – Matbah ne demek
MATBAH i. (ar. tabh, pişirmek’den matbah). Esk. Yemek yapılan yer. Bk. mutfak.
Tasav. Tarikatlarda özellikle mevlevîler-de matbah’m ayrı bir önem ve değeri vardır. Aşçı dedenin yönetimi altında bulunan matbah, kutsal makamlardan biri sayıldığı için buraya matbahı şerif de denir. Dergâhta kalanlar, konuklar, yolu düşen canlar, burada pişen yemeklerden yerler. Matbahın ayrı kuralları, ayrı törenleri vardır. Yemek pişiren ve ona hizmet edenler bu kurallara uymak zorundadır. Matbahta yemek pişiren görevliye ateşbaz denir. Mat-bahı düzene koymak, yemekleri en iyi ve en uygun nitelikte pişirmek onun görevidir. Matbah, Meviânâ Celâleddin zamanından kalmadır. Onun ilk ateşbazı Mevle-vîler arasında matbah geleneğinin piri sayılan izzeddinoğlu Şemseddin Yusuf’tur (öl-1285). Mevlevîlerde aşçıya ve matbaha ateşbaz denmesi de Şemseddin Yusuf’un «ateşbaz» adiyle anılması yüzündendir. Konya’da Şemseddin Yusuf adına, sonradan Ateşr baz zaviyesi denen bir zaviye vardır. Bugün orası da mevlevîlerce saygı gösterilen bir yerdir. Matbahın mevlevîlerce taşıdığı değeri belirten şiirler de yazıldı. Bunlar arasında matbahı bütün olarak anlatan Şeyh Galib’dir. Ona göre matbah, bir keramet yeridir, gönlünü Allah sevgisiyle dolduranların, kendini Allah’a adayanların duyduğu makamdır. Allah’ın nimetlerinin imanlı kullara dağıtıldığı yerdir, (m)

Yorum yazın