Maslahat nedir

Maslahat nedir
MASLAHAT i. (ar. şulh’tan maslahat). Esk. İş, mesele: Yalan dünya maslahatın / Kâh bitmez kâh biter çektim (Halk türküsü). Akçasız maslahat ise bitmez / Bitse de sahibine hayr etmez (Nabi). || önemli, iş.

»Bir işin yararlı olmasına sebep olan şey. Güvenlik, barış. || Argo. Erkek cinsel organı. || Maslahat-ı amme, kamunun yararına olan iş. II Maslahat-bin (maslahat-perdaz veya maslahat-şinâs), iş görür, elinden iş gelir, yetenekli, eli işe yatkın. |! Maslahat-güzar. Bk. maslahatgüzar. || Li-maslahatin, iş için, iş gereği.

— İd. huk. Maslahata uygunluk, idarenin takdir yetkisine dayanarak yaptığı ve bu sebeple kural olarak yargı denetimi dışında kalan işlemlerinin yerinde olup olmadığını belirtir.

— ansİkl. İd. huk. İdare, çeşitli konularda görevlerini yerine getirirken, birtakım işlemler yapar. Bu işlemlerin yapılışında, idarenin herhangi bir seçim hakkı varsa, yetki bakımından bağlı tutulmuş demektir. Bunun aksine olarak, idareye bir hareket serbestliği tanınmışsa, takdir yetkisinden söz edilir. Takdir yetkisinin söz konusu olduğu İdarî işlerde, yapılan bir işlemin ve eylemin hukukîliği değil, yerindeliği, maslahata uygun olup olmadığı tartışılabilir. Bu tartışmayı da, bazı istisnalar dışında, yargı mercii yapamaz. Yargı merciinin maslahata uygunluk denetimi yapabileceği durumlar, kanunların veya diğer düzenleyici işlemlerin öngördüğü faaliyetlerdedir. Bunun en açık örneği, zabıta işlem ve tedbirleridir. Zabıta işlem ve tedbirlerinde takdir yetkisi bulunmakla birlikte, alınacak tedbirin kamu düzeninin gereklerine uygun düşmesi de aranır. Meselâ, basit bir tedbirle düzene sokulabilecek bir faaliyeti tamamen yasaklamak veya çok ağır tedbirlerle önlemeğe çalışmak, maslahata uygun düşmez; buna uymayan zabıta işlemi yargı merciince iptal olunur. Bununla birlikte yargı merciinin, hukukîlik denetimini genişleterek, çok kere maslahata uygunluk (yerindelik) alanına karıştığı da, günümüz idare hukuku uygulamasında görülmektedir. (m)

Yorum yazın