Mal müdürü

— ida. Mal müdürü, vergi dairesinin ve gereken yerlerde kurulan millî emlâk memurluklarının âmiri durumundadır. Mal müdürlüğünün başında, saymanlık servisini yönetir. Muhasebei Umumiye kanunu ile diğer kanunların masraf saymanlarına bıraktığı diğer görevleri yerine getirerek Sayıştaya idare hesabı verir. Mal müdürlerinin, diğer servislerin başında bulunan memurların islerinde de, âmir olarak denetim yetkisi vardır, ilçe idare kurulu (bk. İlçe idare kurulu) »üyeleri arasında, mal müdürü de bulunur. İstanbul ilinin özel durumunu göz önünde tutan kanunkoyucu, bu ilin belediye hudutları içinde ve Bakırköy, Adalar ve Sarıyer dışında kalan ilçelerinde mal müdürlerine tediye görevi vermiş, fakat gelir ve tahsil işleriyle ilgilenmeyeceklerini belirtmiştir.
— İkt. Bir İktisadî malın başlıca özelliği yararlılığı, yani bir ihtiyacı karşılama kabiliyetidir. İktisadî malın varlığı üç şartı gerektirir: 1. nesne ile ihtiyaç arasında bağ bulunmalıdır (nitekim herhangi bir insan ihtiyacını karşılamayan mal, İktisadî mal sayılmaz); 2. bu malın bir ihtiyacı karşılamak için kullanılma imkânı olmalıV dır (ne kadar mükemmel olursa olsun kullanılmayacak bir makine veya erişilmeyecek bir maden, İktisadî bir mal olamaz);

3. mal nispeten az olmalıdır (sınırsız miktarda bulunan hava gibi «serbest mallar»a İktisadî mal denemez).

Bu özelliklerinden dolayı İktisadî mallar, genel mal sınıfının bir çeşididir.

Birçok mal sınıflaması yapılmıştır: bir elbise, bir oyuncak, bir mobilya veya bir binek arabası gibi herhangi bir ihtiyacı derhal ve dolaysız olarak karşılamağa yarayan tüketim mallan’nz birinci dereceden veya dolaysız mallar denir. Bu sınıflandırma mal sınıflandırılmasının en önemlilerin-dendir. Bir makine, bir tezgâh, bir kamyon gibi hiç bir anî ihtiyacı karşılamayan, fakat tüketim mallarını yaratmağa yarayan mallara da üretim mallan veya dolaylı mallar denir. Bu temel ayırım, sermaye (sermayeler dolaylı mallardır) ve yatırım, değer, üretim ve devirli dalgalanma teorilerinin dayanağıdır.

Ayrıca, kullanılma süreleri bakımından sürekli, dayanıklı ve muvakkat mallar ile (bunlar için amortisman meselesi vardır), anlık mallar birbirinden ayırt edilir. Mallar, aralarındaki ilişkilere göre, tamamlayıcı olabilir (bunların talebi birarada-du: meselâ, araba, lastik veya benzin talebi gibi), tamamlayıcı fiyatlar teorisi bu sınıflama üstüne kurulmuştur. Mallar birbirini ikatne edici de olabilir (o zaman talepleri rakip veya ikame edicidir: meselâ, tereyağı margarin veya zeytinyağı talebi gibi). Bu malların biri veya diğeri tarafından sağlanan tatminler eşittir. Ayrıca, maddî mallar ve maddî olmayan mallar veya hizmetler de (nakliyat, doktorun, profesörün, tacirin, berberin v.b. hizmetleri) birbirinden ayırt edilebilir.

+ Malca zf. Mal bakımından, servet ve para yönünden, (m)

Yorum yazın