Makineli Tüfek nedir – Makineli Tüfek çeşitleri

Makineli Tüfek nedir – Makineli Tüfek çeşitleri

makineli tüfek

makineli tüfek

20 mm’den küçük çaplı mermileri büyük bir atış sıhhatiyle hızlı ve sürekli olarak atabilen, bir kundak üzerine oturtulmuş otomatik silâh. Bk. ansİkl.
— Tiyat. Esk. Makineli oyun, içinde görüntülere ve çeşitli manzaralara yer verilmiş olan büyük gösterili oyun.

— ansİkl. Sil. Makineli tabanca, Ağır makineli tüfeklerin taşınma ve kullanılmasındaki güçlükler yüzünden hafif makineli tüfekler düşünüldü. Ancak hafif makinelinin de yeteri kadar hafif olmaması, mermi yolunun arazi engebelerinden etkilenmesi ve ayakta desteksiz ateş edilmemesi gibi sakıncalar, makineli tabancaların yapılmasına yolaçtı. Dipçikli silâhlardan türeyen makineli tabanca, Birinci Diinya savaşının sonlarına doğru ilk defa alman ve amerikan ordularında kullanılmağa başlandı. Sonradan büyük gelişmeler geçiren bu silâh, ikinci Dünya savaşı sırasında piyade ve paraşütçü sınıfının yakın savaş düzeninde en çok kullandığı ve bütün gerillacıların tercih ettiği en mükemmel tek kişilik silâh haline geldi.

Makineli tabanca hafif olduğu için taşınması kolay ve kullanışlıdır, işlemesi emniyetli davranma yeteneği yüksektir, cephanesi de daha hafiftir. Buna karşılık menzili (atış mesafesi) ve vuruş gücü ile derinliğine etki alanı daha azdır. Bu yüzden silâhlı kuvvetlerden daha çok, polis ve jandarma gibi güvenlik teşkilâtlarında, yakın mesafelerde kullanılır. Ateş hızı dakikada iki yüz mermi kadardır.

Fransızların, ağırlığı 2,900 kg’ı geçmeyen ve pratik atış menzili 50 m olan MAS 1938 makineli tabancalarının vanı sıra en çok kullanılan modeller İngiliz (Sten) ve amerikan (Thompson) yapılandır. Bunlar çok basit yapılı (elektrik kaynağıyle birleştirilmiş çelik saçtan), maliyeti düşük, kullanışlı silâhlardır. Ağırlığı 3 ile 4 kg, çapları 9 ile 11 mm, menzilleri 100 m kadardır.

• Makineli tüfek. XV. yy.da kullanılan ve yan yana dizili küçük çaplı namluları taşıyan dört tekerlekli arabalar, makineli tüfek’lcıln atası sayılabilir. Makineli tüfekler genellikle hafif ve ağır olmak üzere i-kiye ayrılır.

Ağır makineli tüfekler. 1860 yılında, madeni fişeklerin ortaya çıkmasından sonra, amerıkalı Gatling, fişek atan, birbirine paralel namluları bulunan ve sabit bir mekanizma üzerfnde oynayan bir top yaptı. 1870’te yapılan Reffye makinelisinden, her biri 13 mm’lik 25 adet namlu, bir demet halinde birleştirilmişti ve 1 800 metre uzaklığa dakikada 150 mermi atıyordu. Otomatik silâhın bu modelleri çok ağır olduğu için (Reffye makinelisi 800 kg ağırlığınday-dı) kullanışlı değildir. Tek namlulu ilk o-tomatik silâh 18831e İngiltere’de amerikalı mühendis Maxim tarafından yapıldı; bu silâh 1898’de İsviçre ve 1902’de de Almanya tarafından kabul edildi. Rus-Japon savaşında (1905) kullanılan bu silâhların etkisinin kesin olduğu anlaşılmıştır. O zaman Fransa’da Puteaux, Saint-Étienne ve Hotchkiss, İngiltere’de Vickers, sonra Lewis, Avusturya’da Skoda modeli ağır makineli tüfekler kullanılmıştır. Kısa mesafelerde mermi yolunun yatık, ateşinin yoğun ve sıhhatli olması dolayısıyle, kısa zamanda ağır makineli tüfeğin çok iyi bir savunma silâhı olduğu anlaşıldı.

Daha çok görerek ve 1 200 metreye kadar atış yapabilen ağır makineli tüfeklerin, uygulama alanında çeşitli kullanma şekilleri söz konusu olmuştur: dost birlikler üstünden aşırarak veya aralıklardan ve hattâ uzun mesafelerde (2 000-8 000 metre) görmeden atış yapmak; uçaklar ve zırhlı taşıtlara karşı ateş etmek v.b. İki dünya savaşı arasında bütün bu görevleri yapabilecek modeller yapıldı. Bunlar arasında en bilinenleri şunlardır: 13,2 mm’lik Hotchkiss; 12,7 mm’lik Browning uçaksavar makineli tüfeği; 20 mm’lik Oerlikon; 25 mm’iik Hotchkiss ve tahkimli mevzUerden tanklara ve uçaklara karşı kullanılan 7,5 mm’lik Rei-bel ağır makineli tüfeği.

Ağır makineli tüfeklerin menzili ortalama

2 500 m’dlr; su ile soğutma tertibatları sayesinde ve namlu değiştirmek suretiyle, görülen ve görülmeyen hedeflere istenildiği kadar sürekli atış yapılabilir. Ağır mar kineli tüfeklerin her şeridinde 250 fişek bulunur. Biri nişancı, öbürü cephanecl (şerit veren) iki er tarafından kullanılır. Sehpa veya kızak üzerinde mevzilenen tüfeği, nişancı er, çift kabzasından iki eliyle kavrar. Baş paımağını tetiğe basarak ateşe başlar, parmak tetikten çekilmedikçe şeritteki 250 mermi ara vermeden atılabilir. Fişek şeridini değiştirmek 10 saniye kadar sürdüğü için, genellikle dakikada 400 – 500 mermi atılabilir. Ağırlıkları daha çok 42-50 kg arasındadır. Türk ordusunda Maxim ve Schwartzlose ağır makineli türekleri uzun süre kullanıldı. Alman ordusunda 7,9 mm’lık Maxim ve Dreyse makineli tüfekleri bulunuyordu. 1942’den sonra amerikan tipinde silâhlandırılan fransız taburlarında 8 adet 7,62 mm’lik Browning ağır makineli tüfeği vardı. Hafif makineli tüfeklerde çift ayaklı sehpa, ağır makineli tüfeklerde kundak bulunur ve bunlar atış için destek görevini yapar.

Hafif makineli tüfek* 1er, ağır makineli tüfeğin güç taşınması, tek kişi tarafından kullanılmaması ve savaşta büyük hedef göstermesi gibi güçlükler yüzünden, Birinci Diinya savaşı sırasında kullanılmağa başlandı. Bu tür silâhların iki, 1904’te DanimarkalIlar tarafından hazırlanan Madsen hafif makineli tüfeğidir (Danimarka savaş takanı Madsen’in adından). Türk ordusunda Hotchkiss Lewis ve Brune makinelileri kullanıldı. Ağırlığı 10 kg’ı geçmeyen ve bir er tarafından taşınan Hotchkiss tüfekleriyle, yürürken de ateş edilebiliyordu, dakikada 240 mermi atabilecek güçteki bu tüfeklerin namlu ağızlarında bir alev hunisi vardır. Arazide mevzilenmiş küçük hedeflere 600 m’den ve : yi gözetlenebilen hedeflere daha uzaktan atış yapılabiliyordu. Hafif makineli tüfeklerde atış daha çok 3-5 mermilik darbelerle kesikli olarak yapılır. Fişek şeritleri 15-50 fişek alır. Brune hafif makinelisinin normal atış hızı dakikada 130 mermidir; ağtrlığı 3,87 kg kadardır. Savaş uçaklarında makineli tüfekler, bir taret üzerinde sat it veya oynar durumdadır. Avcı uçaklarında bunlar sabit olur ve kanatların arasına veya gövdenin ön kısmına yerleştirilir. Taret üzetinde oynar durumda bulunan ve elektrikli veya hidrolik düzenle işleyen makineli tüfekler ise, bombardıman uçaklarında kullanılır ve radarla yönetilir. Uçak makineli tüfekleri, kural olarak hafif makineli tüfeklerdir; fakat, 1918!de kullanılan 7,7 mm’lik çap 12,7’ye (veya 13,7 mm) çıkmıştır. Bunlar her u-çakta bulunur ve sayıları da çok artmıştır; 1915’teki, pervane arasından ateş eden bir tek makineli tüfeğe karşılık İkinci Dünya savaşından beri bir uçakta on iki ve hattâ daha fazla sayıda makineli tüfek bulunmaktadır. Ateş hızları da dakikada 1200 atışa ulaşmıştır. Bununla birlikte uçak makineli tüfekleri, bundan böyle yerlerini toplara, roketatarlara ve havadan havaya özel silâhlara bırakmaktadır.
♦ 1. Makineli tüfek: Çünkü makinelinin önüne mavzerle çıkılmaz (Kemal Tahir). [lm]

Yorum yazın