Kömür Nerelerde Kullanılır – Kömürün Kullanım Alanları

Kömür Nerelerde Kullanılır – Kömürün Kullanım Alanları

Daha 1920’lerde dünyanın pek çok ülkesinde evler genellikle kömür ile ısıtılıyordu. Kömürlükler kışın yakmak için kömürle dolduruluyordu. Bugün de ülkemizde evleri kömürle ısıtmak yaygındır. Ancak, elektrik, fuel-oil ve gazla ısıtılan evler de çoktur. Böyle evlere kömür bazen elektrik olarak girmektedir. Çünkü bazı santrallarda elektrik üreten jeneratörler, kömürden sağlanan ısı ile çalışmaktadırlar. Birleşik Devletler’de çıkartılan kömürün yaklaşık üçte ikisi elektrik üretim santrallarına gönderilmektedir. Bu tesislerde kömür toz haline getirilerek havayla karıştırılır ve yanması için kazanların içine püskürtülür. Bu karışımın yanmasıyla büyük su tankları ısınır. Isınan sudan çıkan buhar ise dev türbinleri döndürür. Bu türbinler de elektrik dediğimiz enerjiyi üretirler. Elektrik olmasaydı evimizde ışığımız, televizyonumuz, radyomuz, buzdolabımız, havalandırma tesisatımız ve benzeri birçok rahatlığımız da olmayacaktı. Kömürsüz bir yaşam çok daha değişik olacaktı.
Elektrik santralarındaki kazanlarda havagazı ve petrolden de yararlanılmaktadır. Ancak günümüzde birçok kişi bu iş için yalnızca kömür kullanılmasını, petrol ve havagazının ise evleri ısıtmak amacıyla ve benzin üretimi için saklanmasını önermektedir.
Bu arada çelik yapımı için de büyük miktarda kömür kullanılmaktadır. Metalürjik kömür olarak bilinen bir kömür türü, kok kömürü elde etmek için fırınlarda pişirilir. Kok kömürü, katrandan ve içeriğindeki gazlardan arınmış bir kömür türevidir. Kok kömürü,demir ve kireçtaşı karışımını çok yüksek bir dereceye dek ısıtmakta kullanılır. Eriyen demir, kireçtaşı ve kok kömüründeki kimyasal maddelerden tümüyle arıtılır. İşte bu arınmış demirden çelik yapımında yararlanılır. Çelik sayısız yerlerde, örneğin taşıt araçlarının, binaların, uçakların, trenlerin yapımında kullanılır.
Birleşik Devletler’de her yıl çıkartılan kömürün yaklaşık dörtte üçünden çoğu çelik sanayiinde ve elektrik üretim tesislerinde tüketilmektedir. Ama kömür başka sanayi dalları için de gereklidir. Örneğin çimento fabrikalarında, çimentonun pişirildiği tuğla fırınları ısıtmak için toz kömürü kullanılır. Kâğıt fabrikası gibi öteki fabrikalarda da kömürden enerji ve ısı kaynağı olarak yararlanılır.
Birleşik Devletler’de çıkartılan kömürün yaklaşık onda biri Kanada, Japonya, Almanya ve Fransa gibi ülkelere satılmaktadır. Bu ülkeler de aldıkları kömürü daha çok çelik sanayiinde kullanırlar.
Kömürün yandıktan sonra işlevini tamamladığını düşünebilirsiniz. Oysa kömürden elde edilen en önemli ürünlerden bazıları, yandıktan sonra arta kalanından sağlanır. Kömürün bu yan ürünleri, kok kömürü yapmak için ısıtılan kömürden çıkan gaz ve katrandan elde edilir. Hava sızdırmayan fırınlarda ısıtılan kömür, kok kömürü, katran, yağ, amonyak ve gaza ayrılır. Kömür katranı, plastik, deterjan, ilaç, besin koruyucuları, parfümler, yol döşemeleri, zararlı böcek ilaçları, boyalar ve patlayıcı maddeler yapımında kullanılır.
Kömürden elde edilen yağ ise naylon, sentetik kauçuk, baskı mürekkepleri, yer muşambası ve vernik yapımında kullanılır. Gübre ve ev temizliğinde yararlanılan sıvılar ise amonyaktan elde edilir. Mantar öldürücüleri ve sülfürik asit yapımında kömür gazı kullanılabilir. Toplam olarak kömürden elde edilen yan ürünlerin sayısı 2000′- den fazladır.
Sonuç olarak, bilincinde olmasanız bile, size daha iyi ve daha kolay bir yaşam sağlayan nesnelerin arkasında kömürün bulunduğunu söyleyebiliriz.

Yorum yazın