Kaynakça Nedir Nasıl Yazılır

Kaynakça Nedir Nasıl Yazılır

KAYNAKÇA (BİBLİYOGRAFYA) NEDİR?
Yararlandığımız kitaplar ya da ansiklopedileri bildiren listeye kaynakça (bibliyografya) denir. Bu listeyi yapmanın da bir düzeni vardır, örneğin “Süngerler” adlı ödevimizi bir ansiklopediden ve bir kitaptan yararlanarak yazmışsak, kaynakça şöyle olacaktır:
SÜNGERLER
Bibliyografya
1) Eğitim Ansiklopedisi – 13. Cilt – “Süngerler”- Sayfa 458 – 460
2) Avni, Hüseyin – Denizler ve Göller – Ankara – Sıralar Basımevi, 1964, Sayfa 57 – 58
Başka bir örnek daha verelim. “Kuş Türleri” adlı bir ödev bir İngilizce, bir de Türkçe, iki kitaptan yararlanarak yazılmışsa, kaynakça şöyle düzenlenecektir:
1) Ahmet Hamdi – Kuşların Kitabı – İstanbul, Sermet Yayınevi, 1966,Sayfa 6,20, 22, 24, 26 45,51.
2) Turhan Okay-Bilginin Yeni Kitabı “Kuşlar” –
Cilt 2, Sayfa 106-108

KAYNAKÇADA KİTAPLARIN LİSTESİNİ ÇIKARMAK

Kaynakça hazırlanırken kitapların listesi, belirli
bir sıraya göre düzenlenir. Bu sıra şöyledir:
1) önce yazarın adı yazılır (Çoğunlukla soyadı önce, asıl adı sonra).
2) Yazarın adının yanına kitabın adı eklenir.
3) Kitabın basıldığı kent, yayınevinin adı, basıldığı yıl ve son olarak da bilgi edinilen sayfalar belirtilir.
Bu yazılar yazılırken noktalama da önemlidir.
1) Yazarın adı yazılırken, önce soyadı belirtiliyorsa, soyadından sonra bir virgül koymak gereklidir.
2) Kitabın adı birkaç sözcükten oluşmuşsa sözcüğe büyük harfle başlanır. Hepsinin altına tek ve uzun bir çizgi çizilir.
3) Bilgi ansiklopediden alınmışsa, ansiklopedinin adının her sözcüğüne büyük harfle başlanır. Bütün ismin altı tek bir çizgi ile çizilir. Konu adı tırnak içine alınır.
4) Sayfa numaraları yazılırken numaralar arasına virgül ya da çizgi konur.

KAYNAKLARI AÇIKLAMAK

Bir rapor veya kompozisyon yazarken ya da ödev hazırlarken yararlandığımız kitapların adlarını, yazarlarını, sayfalarını bir yere not edip sonradan yazımıza eklemek çok önemlidir.
Herkes ansiklopedileri, çeşitli kitapları okuyup yararlanabilir. Bu herkesin hakkıdır. Aslında böyle kitaplar bu amaçla hazırlanmıştır. Herkesin yararlanmasına sunulmuştur. Yalnız bunlardan yararlanan kimselerin de bunu belirtmesi gerekir.
Bu kitapları yazanlar, sadece bunu beklerler, isterler ki; uzun emekler harcayıp hazırladıkları bu kitaplardan yarar görenler bunu birkaç satırla belirtsinler, hiç olmazsa yazarların adlarını, kitapların isimlerini ve bilgi edindikleri sayfaların numaralarını açıklasınlar.
Bunu yapmak, hiç de zor bir şey değildir. Yalnız unutmamak gerekir; herhangi bir ansiklopediden not alırken hemen ayrı bir kâğıda ansiklopedinin adını (örneğin” Türk Ansiklopedisi”), cilt numarasını (örneğin, cilt 5), konuyu (örneğin, “Süngerler”), sayfa numaralarını (örneğin,
sayfa 56 -58) yazıvermelidir. Başka kitaplardan da yararlanmışsak, o kitapların da adlarını, yazarlarını listemize eklemek bizim için bir görevdir.
Bir de şu noktayı aklımızda tutmalıyız: Bir kitaptan ya da ansiklopediden bilgi edinirken, çok beğendiğimiz bazı tümceleri satır satır, sözcük sözcük aynen yazmak istiyorsak, o tümcelerin başlangıçlarına ve sonlarına tırnak İşaretleri koyarak ve yazının en sonuna not yazarak, bu kısımları aynen aldığımızı belirtmeliyiz.

Öğretmen Zafer’e, ev ödevi olarak Atatürk üzerine bir yazı yazmasını söylemişti. Zafer, ödevine şöyle başladı:
“Tüm çocuklar Atatürk’ü çok sever. Atatürk de tüm çocukları severdi. Nereye gitse çocuklarla ilgilenir, onlarla uzun uzun konuşurdu. Birgün Atatürk Çankaya sırtlarında gezinirken, uçurtma uçuran bir çocuğun uçurtması hemen yanına düşüverdi :
Çocuk, uçurtmasını almak için koşarak Atatürk’e yaklaştı. Atatürk çocuğa sordu:
– Senin adın nedir bakalım küçük?
-Cemil.
– Okula gidiyor musun Cemil?
– Evet. ^
– Beri kimim biliyor musun?
Çocuk dikkatle Atatürk’ün yüzüne baktı:
– Sen Gazi Paşasın! diye bağırdı.
Atatürk çocuğun kulağına eğildi:
– Hayır değilim. Beni benzettin.
Çocuk tekrar bağırdı:
– Sen Gazi Paşasın, çok iyi biliyorum!
– Peki nereden biliyorsun?
Çocuk sevinçle şu yanıtı verdi:
– Çünkü sana kimse benzemez!
Atatürk, Cemil’i alnından öptü. Sonra yanındakilere dönerek dedi ki:
– Türkiye Cumhuriyetini işte bu çocuklara bırakacağım. Gözüm arkada kalmayacak”
Yararlanılan Kaynaklar: İsmail Sivri “• Atatürk Çocukları Çok Severdi”. Ankara. Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı Yayınları -1979 Sayfa: 51 – 53.
Yukardaki örnekte görüldüğü gibi, Zafer, ödevini hazırlarken, çok hoşuna gittiği bir bölümü hemen hemen aynen almış, bu bölümü hangi kitabın hangi sayfalarından aldığını, yayınevini de olduğu gibi belirtmişti. Konuşmaları da değiştirmeden aynen yazdığı için tırnak içine almıştı.
Şimdi kısa bir özet yaparsak, şöyle diyebiliriz:
1) Herhangi bir kitaptan bilgi alırsak ödevimizin sonunda bu bilgileri nereden aldığımızı belirteceğiz.
2) Yazarın kullandığı tümceleri aynen kullanıyorsak bunları tırnak içine alarak yazarın sözleri olduğunu belli edeceğiz.
3) Yazarın sözlerini kullanacaksak, hiç değiştirmeden aynen kullanacağız. Tümceler içinde eksiklikler, farklılıklar yaparak çirkinleştirmekten kesinlikle kaçınacağız.
4) Raporlarımızın ya da ödevlerimizin sonuna yararlandığımız kitapların listesini koyarsak okuyucularımız için hem yararlı hem de onlara yazılarımızın doğruluğu hakkında güvence vermiş olacağımızı unutmayacağız.
Bizim yazılarımızı okuyanlar, yazımızın sonuna eklediğimiz kitap listesine göz atınca, belki de o kitapları bulup daha fazla bilgi edinecekler ya da bizim yazımızla o kitapları karşılaştırarak kontrol edecekler, doğru olduklarını anlayınca, bize karşı güvenleri artacaktır.


ANSİKLOPEDİ KONULARININ LİSTESİNİ ÇIKARMAK

Ansiklopedilerin birçok ciltleri vardır. Her ciltte binlerce konu bulunur. Bunların çoğu değişik kişiler tarafından yazılmıştır. Bu kişilerin adları bazen konunun sonuna eklenmiş, bazen de eklenmemiştir. Onun için, ansiklopedi konularının listesi aşağıdaki gibi biraz değişik olur:
1) Kaynakça (bibliyografya) listesine ilk önce ansiklopedinin adı yazılır ve altı uzun bir çizgiyle çizilir.
2) ikinci olarak cilt numarası eklenir ve onun yanına konu adı tırnak içine alınarak yazılır.
3) Yazarın adı varsa önce o belirtilir sonra sayfa numaraları eklenir.

Yorum yazın