Kasımiye Medresesi – Sultan Kasım Medresesi

Kasımiye Medresesi – Sultan Kasım Medresesi

Sultan Kasım Medresesi, kasimîye medresesi olarak da bilinir, Mardin’de, kentin batısında Akkoyunlu medresesi. Yazıtı olmadığı için kesin yapım tarihi bilinmemektedir. Yapımına Artuklular döneminde başlandığı, 15. yüzyıl sonlarında Akkoyunlu hükümdarı Cihangir’in oğlu Kasım tarafından tamamlatıldığı sanılmaktadır.

Güneye doğru eğimli bir yamaçta oluşturulmuş bir terasın üstünde, doğuda medrese, batıda da ona bitişik durumda medresenin camisi yer alır. Yapının ovaya bakan güney cephesinde, camiyle medresenin arasında, üzeri üç dilimli bir kemerle geçilmiş görkemli bir taçkapı vardır. Kare planlı cami tromplu bir kubbeyle örtülüdür. Bunun sağında (doğu) ve solunda (batı) yüksek sivri tonozlu birer eyvan, ibadet mekânını iki yana doğru genişletir. Kubbe sekizgen bir kasnağın üstüne oturur; biçimi sivrice ve yüksektir. Mihrabın yeri dış cephede bir payanda ayağı ile belirtilmiş, bunun üstü de dilimli bir yarım kubbeyle örtülmüştür.

Medrese avlusunun kuzey yanında büyük bir eyvan, doğu ve batı yanlarında revaklar uzanır, bunların arkasında medrese hücreleri yer alır. Eyvanın içindeki iki çeşmenin suyu bir kanalla ortadaki havuza akar. Medrese iki katlı olduğu için doğu ve batı revaklarıyla medrese hücreleri aynı planla üst katta da tekrarlanır ve ortada iki kat yüksekliğindeki eyvanla kesilir.

Avlunun iki yanındaki revakların güney uçlan kare planlı birer türbeyle son bulur. İki kat yüksekliğindeki türbeler dilimli, sivri birer kubbeyle örtülüdür. Avlunun güney yanında da, iki türbenin arasında beş gözlü bir revak yer alır. Ortadaki üç göz çok süslü yıldız tonozlarla örtülüdür. Yanlardaki iki gözün güneye bakan duvarlarındaki ikişer büyük sivri kemer, dört loca gibi ovaya açılır. Bu kemerlerle türbelerin dilimli kubbeleri, aynı hizada ama daha batıda yer alan taçkapıyla cami kubbesinin de eklenmesiyle, yapının ovaya bakan güney cephesine eşsiz güzellikte, hareketli ama dengeli bir görünüm kazandırır.

Yorum yazın