Kano Sporu Kuralları – Nasıl Yapılır

Kano Sporu Kuralları – Kano Nasıl Yapılır

Kano yarışmaları, olimpiyatlarda iki ayrı dalda yapılmaktadır. Durgun suda yapılan Kano yarışmaları 1936’dan beri olimpiyatlarda yer almaktadır. Kano slalom yarışmaları ise, ilk kez 1971 Münih Olimpiyatlarında yapılmıştır. Her iki dalda da Eskimo kanosu (Kayak – K) ve Kanada kanosu (Canadien – C) için ayrı ayrı yarışmalar düzenlenmektedir.

KANO YARIŞLARI
Kano yarışları, durgun suda 500 m., 1000 m. ve 10.000 m. uzunluklarda yapılır. Uluslararası yarışmalarda, tek, çift ve dörtlü yarışmalar için “KAYAK” (Eskimo Kanosu), tek, çift ve yedili yarışmalar için “CANADİEN” (Kanada Kanosu) kullanılır.
YARIŞ YOLU (PARKUR) : Yarışlar, olabildiğince çalkantısız, durgun su üzerinde ve rüzgârsız bir havada yapılmalıdır. Parkur bayraklı şamandıralarla belirlenmiş olmalıdır. 500 m. ve 1000 m. yarışlarında, yarış yolu düz olup, çıkıştan bitişe dek şamandıralarla belirlenmiştir.

10.000 m. yarışları için ise parkur, en az 1000 m.
uzunluğunda doğrusal bir bölüm ile kırmızı ve sarı bayraklı şamandıralarla belirlenen dönemeçlerden oluşur. Dönüşler, saat yelkovanı dönüşünün tersine yapılmalıdır.
BAŞLAMA VE BİTİŞ ÇİZGİLERİ : İki kırmızı bayrakla belirlenmiştir. Başlangıçta, her kano için 5 m., bitişte ise toplam 45 m. genişlikte olması gerekir.
KÜREKLER : Yüksek hız sağlayacak biçimde ve tahtadan yapılmıştır. En önemli özelliği, hafif olmasıdır. Kürek palası, suyun içine düzgün olarak girebilmesi için kaşık biçiminde yapılmıştır. “Kayak tipi”ndeki küreklerin iki, “Kanada tipi” küreklerin tek palaları vardır.

ÖLÇÜLER : Olimpik yarışlarda, parkur boyunca su derinliği, en az 3 m. olmalıdır. 500 m. ve 1000 m. yarışlarında, kulvarın eni 9 m.’dir. 10.000 m. yarışında ilk açılış ile ara bölümler en az 2000 m. uzunluğunda, son dönemeçten sonraki doğrusal bölüm ise en az 1000 m. uzunluğunda olmalıdır.
GİYİM : Olimpik yarışmalarda kullanılan formaların ulusal renklerde olması ya da ulusun armasını taşıması gerekir. Tüm yarışmacıların üzerinde, beyaz zemin üzerine siyah ile yazılmış çıkış numaraları bulunur.
KANOLAR : Sınıflarına göre boyları sınırlıdır. Parçalarının ek yerleri köşeli olmamalı, ortası şişkin, iki ucu yuvarlatılmış sivrilikte yapılmış olmalıdır. “Kayak tipi” kanoların, dümenleri olabilir. “Kanada tipi” kanoların ise dümenleri yoktur ve uzunluk eksenine göre simetrik yapılmışlardır.

NUMARALAR : 18 X 20 sm. boyutlarında, sarı renkte plakaların üzerine siyahla yazılmıştır. “Kayak tipi” kanolarda, arkada, “Kanada tipi” kanolarda ise önde bulunur.
GÖREVLİLER : Yarışmalarda bir başhakem, düzenleme kurulu, yarışma sekreteri, başlatıcı (starter), sıralayıcı (alinyör), izleme ve karar hakemleri, dönüş hakemleri, bitiş hakemleri, zaman hakemleri, ölçüm görevlileri, duyurucu ve basın görevlisi görevli olarak bulunur.
YARIŞMA KURULU : Başhakemliğe düzenleme kurulundan bir kişi ya da diğer herhangi bir görevli atanır. Görevi, anlaşmazlıkları çözümlemek ve diskalifiyelere hüküm vermektir.
YÜKSEK DENETİM KURULU : FİC (Federation Internationale de Canoe) Uluslararası Kano Federasyonu’nun başkanı ya da önde gelen üyelerinden biri tarafından yönetilen yedi kişilik kurul, yarışma kurulunun kararlarına karşı yapılan başvuruları inceler.
YARIŞA KATILMA : Olimpik yarışmalara uluslar, yalnız bir takım ile katılabilir. Tüm yarışlarda yedeklere izin verilir; ancak yedek değiştirme, yarış başlamadan yapılmalıdır.

 

 

YARIŞMALAR :
500 m. 500 m. 1000 m.
Kano Tipi 500 m. 1000 m. 10.000 m. Bayrak Olimpik Olimpik
E B E B E B E B E B E B
Ki * * * * * * *
K2 * * * * * *
K4 * * *
C1 * * * *
C2 * * * *
C7 * * *

ELEMELER VE FİNALLER : 10.000 m. için elemeler yapılmaz; ancak gerektiğinde kanolar, belirli süre aralıkları ile yarışa başlatılabilir. 500 m. ve 1000 m. için elemeler yapılabilir. Eleme ve final, aynı uzunluk ve suda yapılmalıdır. Eleme ve final yarışlarının hiçbir serisine dokuzdan çok kano katılamaz. Kanoların elemeler sırasındaki kulvarları, kura çekimi ile saptanır. Amaç, elemeden sonraki yarışa en çok üç kanonun katılmasını sağlamaktır. Önemli olan, yarışı bitirme süresi değil, sıralamanın belirlenmesidir. Olimpik yarışlarda, yarışlar arasında verilen aralar, 500 m. yarışlarında 1 saatten, 1000 m. yarışlarında 11/2 saatten az olmamalıdır.
YARIŞA BAŞLAMA (Çıkış) : Çıkış yerleri için kura çekimi yapıldıktan sonra, kanolar, burunları çıkış çizgisinin üzerinde olacak biçimde sıralanırlar. (Kanoların arkaları, çıkış iskelesine değecek biçimde, görevliler tarafından tutulabilir) Çıkış hakemi, “hazır” komutunu verdikten 2 saniye sonra, tabancasını ateşleyerek “çık” komutunu verir. “Hazır” komutu ile “çık” komutu arasında küreğini suya değdiren kanocu, hatalı çıkış yapmış sayılır. Bir yarışta, ilk hatalı çıkışa neden olup olmaması gözönüne alınmaksızın, ikinci hatalı çıkışa neden olan kanocu, diskalifiye edilir. Çıkıştan sonraki ilk 15 m. içinde kanoculardan birinin küreği kırılırsa, tüm kanocular geri çağırılır ve kırılan kürek değiştirildikten sonra yeniden çıkış yapılır.
YARIŞIN SÜRDÜRÜLMESİ :
500 m. ve 1000 m. YARIŞLARI : Çıkıştan bitişe değin, kulvar değiştirilemez. Başka bir kanoya 5 m.’den çok yaklaşmak yasaklanmıştır.
1000 m.’nin ÜZERİNDEKİ YARIŞLAR ¡Kanolar, başka yarışçılara engel olmamak koşulu ile kulvarlarından ayrılabilirler. Böylece bir diğerinin önüne geçen kanoya, arkasındaki kanonun “Pruva dalgası”ndan (başdalgasından) yararlanabilme olanağı verilmiş olur.
DÖNÜŞLER : Dönemece girerken, iç kulvardaki kanonun başı, dıştaki kanonun Ki’ de kürekçi yerinin önünden, K2 ve K4’de öndeki kanocunun önünden, Cl’de kanocunun vücudundan, C2’de ise öndeki kanocunun vücudundan daha önde ise, dıştaki kano, içtekine yer bırakmalıdır. Herhangi bir kanonun, bir üstünlük sağlamamış olması koşulu ile dönüş sırasında diğer bir kanoya değmesine göz yumulur.
Öndekini geçmeye çalışan bir kano, geçişini açık ve düzgün bir biçimde yapmalı, geçilen kano da yön değiştirerek geçeni engellemeye çalışma- malıdır.
Son 1000 m. için, kanolar kendi kulvarlarına dönmeli ve birbirlerinden 5’er metre uzakta bulunmalıdırlar. (Her kano, bitişten önceki son 1000 m.’ye ulaştığında, zil ya da düdük sesi ile uyarılır).

BİTİŞ : Bir kano, başı kırmızı bitiş bayrakları arasından geçtiğinde, yarışı bitirmiş olur. Tüm kanolar yarışı bitirdikten sonra, yarış hakemi, hiçbir kuraldışı bir olay olmamışsa beyaz bayrak, kuraldışı bir olay olmuşsa kırmızı bayrak kaldırır.
YARIŞ DIŞI BIRAKILMA : Yarışçılar, yarışma kurallarına aykırı davranmaktan ya da dürüst olmayan biçimde yarışı sürdürmekten (geçmek isteyen kanonun önünü kesmek, dışardan yardım ve öneri almak gibi), çarpışmak ve başka bir kanoya ya da küreğine zarar vermekten ötürü yarış dışı bırakılırlar. Devrilen kano, yarışmadan elenir. Bir yarışmadan geçerli bir neden göstermeden çekilen bir yarışmacının, tüm diğer yarışmalara da katılmasına izin verilmez.
BAYRAK YARIŞLARI : Düz bir parkur, sıra ile önce bir uçtan, sonra diğerinden başlanarak geçilir. Bir takımın tüm kanoları eş renkte olmalı ya da eş numarayı taşımalıdır. Sırasını alacak olan kano, yarışa başlamadan önce parkuru geçmiş ve sırasını verecek olan aynı takımdan kanonun başı, değiştirme çizgisini aştıktan sonra çıkış yapmalıdır. (Parkuru geçen kano, değiştirme çizgisini aştıktan sonra, çıkış hakemi, diğerine “çık” komutu verir). Her kanocu, yarışmanın yalnız bir bölümünde kürek çekebilir.
KANO SLALOM
Kano slalom yarışmaları zor koşullar altında kanocunun yeteneklerinin ölçüldüğü bir spor dalıdır. Yarışmacılar hızla akan bir akarsuda, doğal
ve yapay engellerden oluşan bir parkur üzerinde
yarışırlar. Tekli “KAYAK” ve tekli ya da çiftli
“CANADIEN” kullanılarak bireysel ve takımlar
arasında yarışmalar düzenlenir.
PARKUR : Parkurlar, dağlar arasından geçen nehir kollarından ya da yapay akıntılardan oluşturulur. Akıntı hızı, parkurun her noktasında saniyede en az 2 m. olmalıdır. Parkur şu doğa; ve yapay engelleri içermelidir:
1. Akıntı,
2. Ters akıntı,
3. Hızlı akıntı,
4. Kayalar,
5. Köprü altı geçitleri (kapılar)
6. Setler ve bentler.

Parkur, parkur boyunca su üstünde duran birer
çift direkten oluşan kapılarla belirlenmiştir.
Kanolar 800 m.’lik yol boyunca, bu kapılardan daha önce saptanan sıraya uygun olarak ve belirtilen yönlerde geçerek zorluk derecelerine göre 1-5 arasında bir değerlendirme sayısı alırlar.
Parkur boyunca su derinliği her noktada en az 40 sm. olmalıdır. Bayanlar ve karışık yarışlarda ise geçilmesi daha kolay olan bir parkur kullanılır.
YARIŞMACILAR : Her yarışmacı ancak bir bireysel ve bir de takım yarışmasında yer alabilir. Olimpiyatlarda yer alan takım yarışmaları için her takım üç kanodan oluşur.
YARIŞMA TÜRLERİ : Olimpik yarışmalar erkeklerde Ki, C1 bayanlarda ise yalnız K1 sınıflarında yapılır. (Olimpiyatlar dışında C1, C2 ve K2 kullanılır).
KAPILAR : En az dört ters geçit ve bir de takım geçiti ile birlikte parkurda toplam 25 – 30 arasında “kapı” bulunmalıdır. Her kapı sıra ile numaralanmış ve geçiş yönünü belirtecek biçimde boyanmıştır. Kapı direklerinin alt uçları dalgalardan etkilenmeyecek ve direklerin sallanmasını önleyecek biçimde tutturulmuş olmalıdır. Son kapı, her iki yandan da açıkça görülecek biçimde belirtilmiş ve bitiş çizgisinin en az 25 sm. gerisine yerleştirilmiş olmalıdır.
GÖREVLİLER : Kano slalom yarışmalarında, slalom yöneticisi, yarışma düzenleme kurulu üyeleri, teknik görevli, başhakem, çıkış hakemi, sal görevlisi, bitiş hakemi, bölüm hakemleri, geçit hakemleri, zaman tutucular, kayıt bölümü başkan ve yardımcıları, parkur gözetmeni, kano sınıflandırma görevlisi, ilk yardım ve kurtarma görevlisi, telefon ve telsiz servisi görevlisi ve ek olarak 3 -7 kişi arasında uluslararası slalom uzmanlarından oluşan bir kurul görev alır.
Uzmanlar kurulu yarışları denetler ve gerektiğinde yarışmacıları yarışma dışı bırakır.
YARIŞMA : Yarışmaların başlamasından önce yarışmacı olmayan bir kanocu gösteri amacı ile- parkuru geçer. Bu sırada parkurun durumu görevlilerce denetlenir ve bir aykırılık yoksa onaylanır. Daha sonra her yarışmacıya parkurda bir deneme yapma olanağı sağlanır.
Yarışlara başlama, kürek ve kano hız yarışlarına başlama biçimine benzer. Yarışmalarda her yarışmacı parkuru zamana karşı yarışarak genellikle iki kez geçer. (Üç kano takım yarışlarında bir kez geçilir). Bireysel yarışmalarda olanakların elverdiği ölçüde parkurda yalnız bir kanonun bulunmasına çalışılır. Çıkışlar arasındaki zaman aralığı ise ancak uzmanlar kurulunun kararı ile kısaltılabilir.
KAPILARDAN GEÇİŞ : Kapılardan sırası ile ve belirtilen yönde geçilmelidir. Geçiş sırasında kanocunun vücudu, küreği ya da kanosunun geçit direklerine değmemesi gerekir.
GİYİM : Yarışmacıların koruyucu başlık ve can yeleği takması zorunludur. Çıkış numaraları sırtta

ve göğüste bulunmalıdır. C2 sınıfında ise çıkış numarası yalnız öndeki kanocunun sırtında ve göğsünde bulunur.
KANOLAR : Sınıflarına göre boyutları sınırlandırılmıştır. Belirtilen en az uzunluklar kanoda herhangi bir uzantı ya da çıkıntı olmaksızın sağlanmalıdır. “Kanada tipi” kanoların hiçbir noktası baş ve kıç doğrultusundan daha yüksek düzeyde olmamalıdır. Yuvarlaklıklar 30 sm. çaplı daire yayları biçiminde olmalı, kanonun gövdesi boyunca uzanan, kanocuların tutunabilecekleri tutamaklar bulunmalıdır. Kanolar devrildiğinde batmayacak biçimde yapılmalı ve gerektiğinde yarışmacılar kanoların içinden ivedilikle çıkabilmelidirler.
KANO ÖLÇÜLERİ :
Tip Boy (sm) En (sm)
K1 400 60
C1 400 70
C2 458 80

KÜREKLER : “Kayak” kürekleri iki palalı, “Kanada tipi kano”ların kürekleri ise tek palalıdır.
KÜREĞİN KIRILMASI YA DA DÜŞÜRÜLMESİ : Kanoda taşınması koşulu ile bir yedek kürek kullanılmasına izin verilir. Takım yarışlarında ise küreğini düşüren ya da küreği kırılan yarışmacı bir takım arkadaşının yedek küreğini kullanabilir.
GEÇİŞ : Kendisinden daha sonra yarışmaya başlayan bir kano tarafından yakalanan kano, geçit
hakeminin de kısa aralıklarla düdük çalarak kendisini uyarmasından sonra, arkadan gelip yetişen kanoya yol vermelidir. Başka bir kano tarafından engellenen kanoya, o tura yeniden başlama olanağı sağlanır.
DEVRİLME (ALABORA OLMA) : “Eskimo Dönüşü” (suyun altından tam dönüş) devrilme sayılmaz. Takım yarışlarında takım arkadaşları devrilmemek ya da doğrulabilmek için birbirlerine yardım edebilirler. Bir yarışmacı kanosundan düşerse o turdan diskalifiye edilir. (Takım yarışlarında kanosundan düşen yarışmacının takımı tümü ile diskalifiye edilir). Bitiş çizgisini başaşağı geçen bir kano yarışmayı tamamlamış sayılmaz.
SONUÇLAR : Bireysel yarışmalarda bir yarışmacının derecesi, çıkıştan bitiş çizgisini geçene değin kullandığı süre (saniye olarak) ve almış olduğu cezaların toplamına eşittir. Takım yarışmalarında ise sonuca ayrıca “takım geçiti”nde yapılan hatalar da eklenir.
Değerlendirmede bir takımın ya da bireysel yarışmacının iki tur yarışma içinde yapmış olduğu en iyi derecesi (en düşük süreli) gözönüne alınır. Eşitlik durumlarında ise eşitliği bozmak amacı ile yarışmacıların diğer turlarında yapmış oldukları derecelere bakılır.

CEZALAR : Geçit hakemleri, numaralanmış kırmızı ya da sarı yuvarlak tabelalar kullanarak verilecek cezaları belirtirler:
1. Kapı direklerinden birine kano ile içerden değmek: 10 saniye ceza
2. Kapı direklerinden ikisine birden kano ile değmek: 20 saniye ceza
3. Kapı direğine kano ile dışardan değdikten sonra kapıdan düzgün olarak geçmek : 20 saniye ceza
4. Kapı direklerinden birini kasıtlı olarak kürekle yana itmek : 50 saniye ceza
5. Kapı direklerine kano ile dışardan değdikten sonra geçitten hatalı geçiş yapmak : 50 saniye ceza.
6. Kapı içinde iken “eskimo dönüşü” yapmak : 50 saniye ceza
7. Renklerle belirtilen geçiş yönüne zıt olarak geçiş : 50 saniye ceza (Kanocular bir kapıdan, kapı direklerinden kırmızı – beyaz boyalı olanı sol yanlarında, yeşil – beyaz boyalı olanı sağ yanlarında kalacak biçimde geçmelidirler).
8. Geçilmesi gerekli olan bir kapıdan geçmeden yarışı sürdürmek; geçilmeyen her kapı için 50 saniye ceza
9. Kanocunun vücudu kapı çizgisini geçmiş olmasına karşın geri çıkarak yeniden geçmeğe çalışmak : 50 saniye ceza
10. Kapıları sıralarına uygun olmadan geçmek ve bir kapıyı geçmeden gitmek : İçinden geçilmeyen her kapı için 50 saniye ceza 4-sırasız olarak geçilen her kapı için 50 saniye ceza. Yarışmacı sıraya uymadan kapıları geçmiş ve
bu arada iki ya da daha çok sayıda kapının içinden geçmeden gitmişse, içinden geçmediği kapılardan geçmek amacı ile geri döner ve geçişlerini yaparsa, sıraya uymadan geçtiği kapılar için ceza verilmez.

YARIŞMA DIŞI BIRAKILMA : Şu durumlarda diskalifiye kararı verilir:
1. Kurallara uymamak,
2. Dışarıdan yardım ve yönerge almak.
3. Kural dışı davranışlarla yarışmayı kazanmağa çalışmak.
Bir yarışmacının kurallara aykırı davranmasından ötürü başka bir yarışmacı da kural dışı davranmak zorunluluğunda kalırsa, kararı uzmanlar kurulu saptar.

Yorum yazın