Gülşeniye Tarikatı

Gülşeniye Tarikatı

GÜLŞENÎLİK veya GÜLŞENİYE i. (İbrahim Gülşenî*nin adından). Halvetiye tarikatının kollarından biri.
Gülşenîlik, ehli sünnet inançlarına son derece bağlıdır. Gülşenîliğin pir makamı Mısır’dadır. Diyarbakır’da dört, Edime ve İstanbul’da iki, Hayrabolu’da on dört, Mekke, Halep, Urfa, Antakya, Rodos ve İskenderiye’de de birer gülşenî tekkesi vardır. Bu tarikata. dair yazılmış eserlerde belirtildiğine göre bir gülşenî tekkesindeki günlük hayat şöyledir: sabahleyin, sabah namazından sonra ayetler okunur, yüksek sesle tevhit getirilir; dağılmadan önce Kur’- an okunur; dervişler hücrelerinde Işrak namazı kılarlar; öğle namazında yine birara- ya gelinir. Namazda Mülk suresi okunur, namazdan sonra tevhit getirilir. Akşamleyin sofracı dervişin hazırladığı sofrada tekke geleneğine göre yetkili kimseler yerlerini alırlar. Dervişler pazartesi ve perşembe günleri oruç tutarlar. Günlerini hücrelerde geçiren dervişler, yalnız beş vakit namazda ve zikir meclisinde biraraya gelirler. Zikirlerini «Allah Lâ ilâhe illâllah, Hu, Hak, Hayy, Kayyum, Kahhur» denen esmaî seba’ya bazı sıfatlar ekleyerek yaparlar. Zikire akşam namazı kılındıktan, Mülk suresi okunduktan sonra başlanır. Zikirden sonra devran ve sema yapılır. Gülşenîliğe yeni giren dervişe mevlevîlerde olduğu gibi nev-niyaz denilir ve şal, şemle ve hırka giy dirilirdi, iki veya üç gün sonra efendiyle tanıştırılır, sonra dergâha gelir ve derviş hücrelerinin kapısında bir «hu» çeker, her hücredeki derviş buna bir «hu» ile karşılık verir, içeri girildikten sonra nev-niyaz; tarikatçı efendinin, zakirbaşının, türbedar dedenin ellerini öper; ötekilerle kucaklaşır. Sonra kendisine bir hücre verilir ve meydan hizmetlerinden biriyle görevlendirilir.
Gülşenîlikte çile meydan hizmeti yapmakla çıkarılır. Çile süresi üç yıldır. Bir de çile-i merdanei merdan denilen çile vardır. Süresi en az yedi, ortalama on iki, en çok da kırk yıldır. Bu da bir meydan hizmetidir. Gülşenîlikte dervişlerin hücrelerinde altın ve gümüşten eşya, para bulundurması yasaktır.
Sünnî bir nitelik taşıyan, ehli sünnet inançlarına bağlı olan Gülşenîlik, Bektaşîliğin ve Mevlevîliğin etkisi altında kaldı. (-> Bibliyo.)

Yorum yazın