Gülhane Askeri Tıp Akademisi

Gülhane Askerî Tıp akademisi, türk ordusuna mütehassıs hekimler yetiştirmek ve askerî tıp alanında araştırmalar yapmak amacıyle kurulmuş Tıp akademisi (kuruluşu 29 aralık 1898). XIX. yy. sonlarında İstanbul’da başlayan bir salgın hastalığın «kolera» olup olmadığını araştırmak için Fransa’daki Pastör enstitüsünden getirtilen araştırıcı bir . tıp uzmanının çalışmaları, tıp tahsilinin ıslah edilmesi lüzumunu ortaya koydu. Bu amaçla Almanya’dan getirtilen profesör Rieder ile doktor Deycke adındaki iki tıp bilim adamı mevcut tıp okullarını incelediler, neticede bu okulları bitirenleri uygulama yönünden eğitmek amacı ile bir tıp müessesesinin kurulmasını teklif ettiler. Bu teklif yetkililer tarafından uygun görülerek İstanbul’da Sarayburnunda Gülhane parkı yanındaki bina, bu kuruluşa verildi. Rieder idaresinde Gülhane Askerî Tababet ve Tatbikat mektebi adı ile kurulan bu akademide önce mevcut tıp okullarını bitirmiş olan bütün hekimler bir yıl askerî tababet yönünden eğitime tabi tutuldular.
Gülhane’nin kuruluşu, Türk tababetine beklenen reformu getirdi. Gülhane müsamereleri, epidemiyolojik alanda araştırmalar, harp cerrahîsi, deneysel patoloji araştırmaları, cerrahî tekniklerde modern metotların uygulanması, zamanın en yeni klinik ve laboratuvar çalışmaları, bunlar arasında idi. Bu birinci dönem çalışmaları, türk tababetinde beklenen etkilerini gösterdi ve 1908 yılında Dârülfünun inkılâbını sağladı. Almanya’ya gönderilerek yetiştirilen türk asker hekimleri, Gülhane kadrolarını doldurmak suretiyle Gülhane’yi tamamen devraldı. Gülhane Askerî Tıp okulunun ilk yararlı sonuçları, Trablusgarp ve Bingazi savaşı ile, Balkan harbi sırasında koruyucu hekimlik alanında alındı ve türk ordusu dünyada ilk defa tifo ve tifüs aşısı uygulamak imkânına kavuşarak binlerce askerinin sağlığını korudu. Gtil- hane’nin başarılı çalışmaları Birinci Dünya savaşında da devam etti. 1919 Yılında Gülhane Askerî Tatbikat hastahanesi, şimdiki Gümüşsüyü Askerî hastahanesine yerleşti ve burada da, 1923 yılına kadar tatbikat okulu görevini yaptı.
istiklâl savaşı sonunda Cumhuriyet hükümeti tarafından Gülhane’deki eski binasında daha geniş imkânlarla yeniden çalışmalara başlatıldı. Bu dönemde özellikle laböratuvar çalışmaları çok gelişti ve Weil hastalığı, dizanteri, paratifo çeşitleri, tifüs, humma-i râcia gibi birçok hastalığın teşhis ve korunma metotları aydınlatıldı. Bu şekilde devam eden çalışmalar 1933 yılında üniversite reformunu sağladı. Bu arada türk tıbbının ilerlemesinde önderlik eden bir kısım Gülhaneliler, yeniden organize edilen İstanbul üniversitesi Tıp fakültesinin kilit personeli olarak görevlendirildiler. Böylece üçüncü çalışma dönemine giren Gülhane, bilimsel araştırmalarına devam etti ve ikinci Dünya savaşı sebebiyle Ankara’daki Cebeci Mevki hastahanesine taşındı. An- karada ikinci bir tıp fakültesine duyulan ihtiyaç sebebiyle, bilimsel alandaki ünü ve geniş öğretim kadrosu ile Gülhane Ankara Tıp fakültesini kurmakla görevlendirildi.
Böylece Gülhane dördüncü dönem olarak bütün memleket sağlığına yeni bjlr hizmette daha bulundu ve fakülte ile bitlikte hizmete devam ederek 1947 yılında Gülhane Askerî Tıp akademisi haline getirildi. Bu görevini de 1953 yılına kadar sürdürdü.
1953 Yılında Ankara’da şimdiki binasına taşındığı zaman daha önce Amerika’ya gönderilerek yetiştirilen genç uzmanlar, öğretim üyeleri olarak görevlendirildiler. Binalarının tamamını ve malzemelerinin yüzde seksenini fakülteye bırakarak bugünkü binasına yerleşen Gülhane, bu arada Çorum, Sivas, Diyarbakır, Edremit ve Mamak gibi bölgelerde meydana gelen bulaşıcı hastalıkların kaynaklarını bularak, bunları söndürmeyi başardı.
Gülhane Askerî Tıp akademisi 1957’de çıkarılan 6996 sayılı Üniversiteler kanununa ek kanunla yeni bir hüviyet kazandı. 1966 Yılında sınırlarımıza kadar dayanan kolera salgını karşısında Sağlık bakanlığına geniş ölçüde yardımlar yaparak, bu korkunç hastalığın da sınırlarda durdurulmasını sağladı.
Bu dördüncü dönemde 20 tıp profesörü ve 380 tıp doçenti yetiştiren Gülhane, yalnız bu dönemde yerli ve yabancı dilde olmak üzere 914 eser Yerdi. Halen Ankara’da Etlik Sıhhiye depoları çevresinde, yeni Gülhane Askerî Tıp akademisi sitesi yapılmaktadır.

Yorum yazın