Enerji Tasarrufu Nedir Nasıl Yapılır

Enerji Tasarrufu Nedir Nasıl Yapılır

Enerji Tasarrufu Nedir Nasıl Yapılırİnsanoğlu, tarih boyunca enerji kaynaklarını tam verimlilikte kullanamamıştır. Sanayi Devriminin dayanaklarından biri olan buhar makinası, verilen enerjinin yalnızca küçük bir yüzdesini güce dönüştürüyordu ve ilk buhar türbinli güç santralları yaktıkları kömür enerjisinin yüzde 95’ini boşa harcıyordu.

Yakıt (yani enerji), ucuzken verimsizlik daha önemsizdi. Ancak, kömür ve petrol fiyatları büyük ölçüde arttığından beri birçok ülke, anerji (özellikle petrol 121 gibi taşıl yakıtları ve ondan türetilen yakıtlar) tasarrufu için daha fazla çaba göstermektedir. Ne var ki bütünüyle enerjiye bağlı karmaşık sistemin süredurması ve küçük tasarruflar yapmak için büyük tutarlarda para harcama gereği, şimdiye kadar bu konuda önemli bir ilerlemenin gösterilememesiyle sonuçlanmıştır.

 

 

Enerji Kullanımı

Modern bir ekonomide temel yakıt harcamasında başlıca dört kullanım ağır basmaktadır: evlerdeki hava ve su ısıtması, sınai ve ticari kullanımlar, taşıma ve elektrik üretimi (1). İngiltere’ye ait istatistikler oldukça tipik olduğun dan örnek olarak gösterilebilir. Bu ülkede 1972 yılında kullanılan başlıca enerji tutarı 332 milyon ton kömüre yada ülkedeki her erkek, kadın ve çocuk başına 5 tondan fazla kömüre eşitti. Öteki Avrupa ülkelerinde ise kişi başına enerji tüketimi, Fransa’da 3,3 ton kömüre, Batı Almanya’da 4,5 ton kömüre ve İtalya’da 2,3 ton kömüre eşittir. Bu dört ülkenin ekonomik açıdan farklı oldukları gözönüne alındığında İngiltere’nin her pound karşılığı sanayi ürünü için ötekilerden önemli ölçüde daha fazla enerji kullandığı görülür. Sözgelimi. Fransa’daki harcamanın iki katından fazla enerji harcar.

Verimliliğin Artırılması

Elektrik, çağdaş dünyada gittikçe daha büyük bir yer tutan gelişmiş bir enerji şeklidir. Kullanılışındaki kolaylıklar, iletim ve dağıtım olanakları, maliyetinin sabit paraya oranla düşmesi, elektrik enerjisinin senelik artış yüzdesini, dünyada tüketilen enerjinin artış yüzdesinin iki katma yükseltmiştir. Ancak, en kullanışlı enerji biçimi olan elektrik, aynı zamanda en verimsiz enerjilerden de biridir Buhar türbinlerinin verimliliği bu yüzyıl başındaki yüzde beşten 1970’lerin ortalarında en büyük güç santrallarında yüzde 35’e çıkmıştır ama bu, güç santrallarında yakılan kömür yada petrolün yüzde 65’inin (yaklaşık üçte ikisinin) gene de boşa harcanması demektir. İngiliz elektrik ağının iletimdeki kayıpları da gözönüne alan verimliliği yalnızca yüzde 27’dir. Elektriğin ısıya çevrilişi sırasında ayrıca küçük bir kayıp daha olur ve üretilen toplam elektrik ısıtmasının verimliliği yüzde 22’ye düşer. Buna karşılık doğal gaz yada petrolün ısıtma verimliliği yüzde 60 dan fazladır. Ancak elektrik, gaz ve petrolün yapamayacağı şeyler yapar: çok çeşitli ev araçlarını çalıştırabilir, elektrikli pikapları, televizyonları işletir ve anında temiz ve güçlü aydınlanma sağlar

Elektrik üretiminin toplam verimliliğini artırmak için çeşitli girişimlerde bulunulmuştur. Bir ola silik, güç santrallarından -artık» ısının doğrudan ev ve fabrikaları ısıtmakta kullanıldığı bölge ısıtmasıdır. İdeal koşullarda bu yolla toplam verimlilik yüzde 75’e çıkarılabilir. Ne var ki bu kuramsal hesap ısı ve elektrik gereksemesinin aynı ayarda olacağını varsaymaktadır. Bölge ısıtmasının verimliliği konusundaki daha pratik rakamlar yüzde 45 dolayındadır. Isı ve elektriğin birlikte üretimine İsveç öncülük etmiştir. 100.000 nüfuslu Vasteras kentinde tek bir güç santralın4an 300 MW ısı ve 300 MW elektrik sağlanmaktadır.

Sanayide enerji tasarrufu için önlemler alınmaktadır. Ancak enerjinin büyük bir bölümü (yüzde 17) evlerde kullanılmaktadır

Tasarruf ve Çevre Kirlenmesi

Enerji tasarrufu çeşitli yollardan sağlanabilir: Evlerde hava cereyanlarının önlenmesi, çift pencere camları, çatı kaplaması ve duvar boşluklarının yalıtıcı bir köpükle doldurulması enerji tüketimini yarıya indirebilir (3). Ulaşımda verimsiz özel arabalar yerine genel taşıt araçlarının yaygın bir biçimde kullanılması (bir motorun üç yada dört yerine 40 insan taşımasıyla) da tasarruf sağlayacaktır. Bütün enerji kullanımlarında, ama özellikle sanayide, artık ürün değerlendirme programlarının yaygınlaşmasıyla kaydedilecek teknik ilerlemeler de ayrıca yardımcı olacaktır. Ancak böyle bir değişiklik tek bir önlemle sağlanamaz.

Enerji tüketimi ve elektrik üretimi çevre kirlenmesine de yol açabilir. Üstelik bazı durumlarda tüketimi azaltmak için alınan önlemler kirlenmeyi azaltmak için alınan önlemlerle çatışabilir. Bu gerçek motorlu arabalar için kesinlikle geçerlidir. İnsan sağlığı açısından benzine eklenen kursun bileşiklerini (6) azaltmak yararlıdır ve bu yoldan kurşunun neden olduğu hava kirliliği ortadan kaldırılabilinir. Ama kurşunlu benzin yüksek güçlü modern motorlarda daha verimlidir ve kurşunun katılmaması yakıt tüketiminin artışıyla sonuçlanır.

Aynı biçimde, elektrik tüketiminin artmasıyla kent kirlenmesi azaltılmıştır. Ancak bunun da bedeli yakıt tüketiminin artmasıyla ödenmiştir. Güç santrallarında türbin jeneratörlerine buhar sağlamak amacıyla yakılan yakıt, evleri ısıtmak için kullanılabilirdi. Böylece yakıt daha verimli bir biçimde kullanılmış olurdu, ama bunun da karşılığı önemli ölçüde çevre kirliliği ve rahatsızlıkla ödenirdi. Güç santralleri, yolaçtıkları kirlenmenin uzun bacalarla havaya atılabilmesi ve böylece uçucu gazların ve karbondioksidin atmosferde tehlikeli yoğunluklara ulaşmasının önlenmesi için genellikle yoğun nüfuslu alanlardan uzakta inşa edilir.

Yorum yazın