Ege denizi özellikleri – Ege denizi hakkında bilgi

Akdeniz’in kuzey kollarından en doğudakidir. Türkiye ile Yunanistan arasındadır (Yzölç. 179 000 km2). Güneyde, Mora yarımadasının doğu yanı ile Anadolu’nun güneybatısı arasında uzanan, Girit, Karpatos ve Rodos gibi adalarda su yüzüne çıkan bir eşikle sınırlanır. Bu eşiğin su altında kalan bölümü en çok 800 m. derinliktedir. Ege denizine serpilmiş olan adalar ve ada grupları (Taşoz, Semendirek, Limni, Midilli, Sakız, Sisam, Kikladlar, Sporat- lar vb.). Buzul Çağı’nda sular altına dalmış bir kara parçası üzerindeki dağların yüksek bölümleridir. Kuzeydoğuda, bir akarsu vadisinin deniz suları altında kalmasıyle oluşan Çanakkale boğazı ve İstanbul boğazı, Ege denizini Marmara denizine ve Marmara’yı Karadeniz’e bağlamıştır. Volkan etkinlikleri ve depremler, Ege denizi tabanının henüz dengeye erişemediğini gösterir.
Ege denizi, Kiklat (Siklat) adalarıyle ikiye bölünür. Kuzeyde kalan bölüm en çok 1244 m. derinliğe erişir; şelf (Bak.) alanları geniştir. Güney bölüm çok daha derine (2524 m.) iner.
Ege denizinin batı kıyılarında, karaya doğru çokça sokulan körfezlerin gerisinde, verimli birikinti düzlükler bulunur. Kıyıları dik kayalık yarımadalar, yarım- adacıklar ve burunlar, körfezleri, birikinti düzlüklerini ve vadileri birbirinden ayırır. Kuzey kıyıların gerisinde, çok yerde, kıyı (birikinti) ovaları bulunur. Girintiler koylar biçimindedir. Şelf denizleri geniştir. Taşos, Semendirek adaları şelf alanı üzerindedir. Anadolu (doğu) yakasında, üzerinde, başlıca Llmni, Bozbaba, İmroz, Bozca, Midilli, Sakız, Sisam, Nikarya vb. adaların bulunduğu geniş şelf alanı gerisinde Anadolu kıyılarının büyük yarımadaları ve körfezleri sıralanır.
Ege denizi çevresinde ve adalarda astropikal kış yağmurları (Akdeniz) iklimi egemendir. Yazın esen, oldukça güçlü, kuzey doğrultulu rüzgârlar (ete- zien) dolayısıyle yağış olmaz. Hava sıcaklığı, temmuz ayında ortalama 26°-28° ocakta 5° – 8° dir. Deniz suyunun tuzluluğu %o37 – 39’dur. Deniz akımlan, saat akrep ve yelkovanının tersi doğrultusundadır. Çanakkale boğazından gelen serince, daha az tuzlu sular (en çok saniyede 1 m. hızla) güneybatıya doğru akar. Gelgit, Ege denizinde zayıftır; güneyde 10 cm., kuzeyde en çok 60 cm.).
Ege denizinde kıyıların çok girintili ve çıkıntılı oluşu, karalar üzerinde, ulaşım zorlukları, adaların bolluğu, fakat az verimli oluşlan, kıyılarda ve adalarda yaşayan halkın denizciliğe önem vermesini gerektirmiştir.

Yorum yazın