DİDEROT

tanınmış Fransız yazarı ve filozofudur (1713 – 1784). Zengin bir bıçakçının oğludur. Paris’teki bir kolejde iyi bir öğrenim gördü. Çeşitli bilimlerde ilgi duyduğu konularla uğraştı. Başka dillerden çeviriler yaptı; yergi yazıları yazdı. Böylece geçimini sağlamaya çalıştı. Bir çamaşırcı kızla evlendi. «Filozofça Düşünceler» adlı kitabiyle yazarlar arasında ün kazandı. Bir ansiklopedinin yayın işini üzerine aldı. Bu güç ve büyük iş arasında «Körler Üstüne Mektup» adlı felsefe denemelerini, «Sağır ve Dilsizler Üstüne Mektup», «Tabiatın Yorumu Üstüne Düşünceler» adlı kitapları ile iki clram yazdı. Ayrıca salonlarda açılan resim sergileri üstüne eleştiriler yaptı. Ansiklopedisini çok büyük güçlüklerle 1772’de tamamladı. II. Katerina’nm çağ-rısı üzerine Rusya’ya gitti. Orada yedi ay kaldı. En önemli eserleri, ancak ölü-münden sonra yayımlandı. Bunlar arasında üç roman, bir felsefe kitabı, bir deş eleştiri vardır. Ayrıca pek çok mektup bıraktı. Henüz yayımlanmayan yazıları da vardır.
Diderot, çok yanlı bir düşünürdür. Çevresindekileri etkisi altma alırdı. Vol- ter (Voltaire), ona herşeyin dostu adını vermiştir. İnsan üstü bir kuvvet olarak Tanrı’nın bulunmadığını ileri sürmüş, bu yüzden hapse mahkûm olmuştur. Diderot, kusursuz değildir. Fakat, iyi yürekli bir insandır. Eşsiz bir baba, değerli bir arkadaştır. Kişiliğinde, açık sözlülükle saflık, coşku ile şüphecilik birbirine karışır. En büyük başarısı 36 ciltlik ansiklopedisidir.

Yorum yazın