Boşimanlar

Boşimanlar
Güney Afrika’da çok eski bir topluluk olan Boşimanlar, eskiden bütün Zambezi bölgesini kaplarlardı. Günümüzde Kalahari çölü ile Güneybatı Afrika (Namibya) ve Angola’ nın bozkırlarında toplanan 60 000 kişi kadar kalmışlardır. Boşiman adı, ,ingilizce «bushman» («bozkır insanı») sözcüğünün bozulmuş biçimidir. Kısa boylu olan Boşimanlann tenleri özel bir sarılıkta, bakır rengindedir; bu yüzden negritolardan oldukları düşünülmektedir. Hotantolar gibi Khoisan ırkındandırlar ve Khai lehçesi konuşurlar.
• Eskiden barınak olarak kullanılan mağaralarda, gerçek bir Boşiman uygarlığının izlerine raslanmıştır. Odun kömürü ve hayvan yağıyla yapılmış resimler, av ve meyve devşirme sahnelerini canlandırır. Günümüzde bile Boşimanlar, Cilalıtaş devrinden önce olduğu gibi avcılık ve devşirmecilikle yaşarlar. Devşirme, Boşiman kadınlarının işidir. Ellerinde ucunda taş bir halka bulunan sopalarıyla, günde yaklaşık 45 km dolaşarak yumrular, çeşitli bitkiler, su kaynaklarına uzak olunduğu zaman bir süre susuzluğa dayanmayı sağlayan ve çekirdeklerinden bir tür un yapılan sulu kavun ararlar. Yirmi-otuz kişilik kabileler halinde bir araya toplanmışlardır. Topluluklar bir reis tarafından yönetilir, bölge kaynaklarına ve av hayvanlarının yer değiştirmesine bağlı olarak dolaşırlar.
• Usta avcılar olan erkekler, av peşinde ve su kaynaklan arayarak sürekli yer değiştirir, günde bazen 70 km yol alırlar. Çoğunlukla, ağaç kabuklarından ve otlardan yaptıkları oklarına sütleğen özü,
yılan zehiri ve havanda dövülmüş örümceklerden hazırladıkları bir zehir sürerler. En çok peşinde koştukları av hayvanları, antilop ve yaban mandasıdır; ama bu hayvanlar giderek azaldığından kurt, böcek, kertenkele, kurbağa, hattâ çok aç kalınca, hayvan leşleri bile yerler.
• Pigmelerin yanı sıra yay uygarlığının son temsilcileri olan Boşimanlar, son derece ilkel bir yaşam sürer, araçlarını ilkel yöntemlerle yaparlar. Çanak çömlek yapmayı bilmediklerinden, kap olarak devekuşu yumurtalarının kabuklarını kullanırlar. Giyimleri, bellerine doladıkları bir deri ile omuzlarına pelerin gibi attıkları ikinci bir deri parçasından oluşur. Alınlarına, şakaklarına ve gözlerinin çevresine dövmeler yaparlar. Dinleri cancılıktır (animizm). Ölülerin ruhlarına saygı gösterir, öbür dünyaya inanırlar; ama gerçekten dinsel tek törenleri, hasta kabile üyelerinden birinin iyileşmesini tanrıdan istemek için yaptıkları danslardır.
• Mevsimin sertliği ve av hayvanlarının giderek azalması nedeniyle bitkilerle beslenmek zorunda kalan Boşimanlar, yeni bir yaşam biçimine uyamamaktadırlar ve yakın bir gelecekte soylarının tükenmesi beklenmektedir.

Yorum yazın