BİT

kanatsız ve asalak bir böcektir. İnsan ve hayvan üzerinde, özellikle vücudun kıllı yerlerinde ve çamaşırların kıvrımları arasında barınır. Yassı, beyazımtırak renkte, az çok saydam derilidir. Üzerinde yaşadığı canlının kanım emerek beslenir. Bitler, kimi hastalıkları da kişiden kişiye taşır (tifüs, bağırsak humması, kellik vb.). Bir disi bit, yaşadığı süre içinde 200-300 yumurta yapar. Bitin türleri vardır; vücut biti, baş biti, kasık biti gibi. Bunlardan başka, kimi hayvan ve bitkiler üzerinde asalak yaşayan böceklere de
sız) maddeleri, organik (canlı) maddelere dönüştürür! Ancak mantarlar, öbür asalaklar ve etçil bitkiler gibileri organik maddelerle beslenirler. Geri kalanlar, kökleriyle, suyu ve suda erimiş mineralleri topraktan emerler ve bunları, kıl’ gibi ince (kılcal) kanallarla (boru, damar) dallara, yapraklara, çiçeklere, meyvelere ve tohumlara kadar iletirler. Suyun bir bölümünü buharlaştırır, geri kalanını erimiş mineralleri özümlerler. Bitkiler, yapraklarıyle, , havadan karbon dioksit gazını alır ve ‘”kökleriyle emdiği su ve minareller ile birleştirerek sellüloz, nişasta ve şeker yaparlar. Bu dönüştürme ve birleştirme klorofil (yaprakyeşili) denilen madde aracılığıyle ve gün ışığında gerçekleşir. Bitkide bulunan kimi minerallerle nişastadan oluşan birtakım bileşikler de bitkilerin kendilerine özgii kokularını veren başkaca bileşiklere, yağlara, renkli, tanenli ye kimi zehirli maddelere, vitaminlere çevrilir. Bütün canlılar gibi, bitkilerin de belli bir özel sıcaklıkları vardır. Bu sıcaklık, insanlarda da görüldüğü gibi, havadan alman oksijenle sağlanır. Bunun için, bitkide var olan nişastanın bir bölümü harcanır. Bitkiler, suyun bir bölümünü buharlaştırırken, bu ısıdan yararlanırlar. Böylece bitki özeli sıcaklığını düzenlemiş olur.
tu. Bitinia kralları, Grek uygarlığının etkisi altında kaldılar. Bergama ve Pontus krallarıyle ve öteki komşularıy- le ilişkilerde bulundular. Kral III. Ni- komedes ülkesini Romalılara miras bıraktı (I.ö. 74). Bitinia, Augustus za-manında bir Roma eyaleti haline geldi. Burası, Eskiçağ’da tarım ve ticaretle zengin ve bolluk içinde bir ülke oldu. Başlıca şehirleri İzmit (Nikome- deia), Bursa (Prusa), İznik (Nikia) idi.

Yorum yazın