BİSMARK (Bismarck)

ünlü Alman devlet adamıdır (1815 – 1898). Soylu bir ailedendir. Bir subayın oğludur. Berlin’ deki bir okulda sıkı bir disiplin altında yetişti. Göttingen üniversitesinde okudu. Askerliğini gönüllü olarak yaptı. Malikânesini yönetirken tarıma büyük bir ilgi duydu. Kendine güvenen sert bir kişiliği vardı. Almanya’nın büyüklüğüne inanıyordu. Amacı, Alman birliğini kurmak ve güçlendirmekti. 1847’de Prusya meclisine seçildi. Frankfurt Diyet meclisinde Prusya’yı temsil ettt. St. Petersburg’da ve Paris’te elçilik görevinde bulundu. Kral I. Vilhelm (Wilhelm I) onu, başbakanlığa ve dışişleri bakanlığına getirdi (1862). Meclis, hiçe sayılarak gerekli krediler sağlandı ve ordu güçlendiril-di. Prusya’da tam bir diktatörlük kuruldu.
İleriyi çok iyi gören ve gerçekçi olan Bismark, iki aşamada Alman birliğini kurdu. Avusturya’nın Almanya’dan çıkarılmasını hem diplomasi ve hem de ordu ile sağladı, önce, Danimarka’dan Şlezvig (Schleswig) alındı (1864). Avusturya, Sadova’da (Sadowa) ağır bir yenil-giye uğratıldı (1866). Prag antlaşmasıyla Avusturya, Almanya’dan çekildi ve Kuzey Alman devletlerinin Prusya’nın yönetiminde bir konfederasyon kurmalarını tanıdı. Prusya, Avusturya’nın yerini aldı. Böylece birinci aşama gerçekleştirilmiş oldu. Şimdi sıra Fransa’ya gelmişti. Fransa, Prusya’nın güçlenmesini iyi karşılamıyordu. İmparator III. Napolyon (Napoléon), Ren topraklarının bir bölümünü Prusya’dan istedi. Bismark, Alman birliğinin tamamlanması için Fransa ile savaş yapılmasını gerekli görüyordu. III. Napolyon’un davranışı, o- nun işini kolaylaştırdı. Çıkacak savaşa Fransa neden oluyordu, Bismark, ekonomik durumu güçlendirmeye, askerlikle ilgili hazırlıkları tamamlamaya çalıştı. Savaş, İspanya tahtı yüzünden çıktı (1870). Prusya orduları, Fransa’ya girdiler. III. Napolyon, Sedan’da ordusuyla teslim olmak zorunda kaldı. Fransa barış istedi. Frankfurt antlaşmasıyla Al- sas’i (Alsace) ve Kuzey Loren’i (Lorraine) Almanya’ya bıraktı. Bu başarı sonucunda Güney Alman devletleri, Prusya’ya katıldılar. Alman birliği gerçekleşmiş oldu. Bismark amacına kavuştu. I Vilhelm, Versay (Versailles) sa* rayında Almanya imparatoru ilân edildi (1871).
Bismark, bundan sonra yetkilerini daha çok genişletti. Yeniden çıkarılan kanunlarla ülkede güçlü bir birlik yarattı. Almanya, her bakımdan Avrupa’nın en güçlü devletlerinden biri oldu. Fakat, diktatörce davranışı mecliste iyi karşılanmıyordu. Almanya’nın içişlerinde de yeteri kadar başarılı olamadı.
Bismark, 1878’de toplanan Berlin antlaşmasında (Bak.), etkili bir hakem oldu. Rusların, Balkanlarda yayılmasını önlemeye çalıştı. Bu yüzden Rusya’ 3^ı gücendirdi. Avusturya – Macaristan imparatorluğu ve İtalya ile Üçlü ittifakı kurdu (1883). II. Vilhelm’in imparator olması, Bismark’m düşmesine yol açtı. İmparatorun bir davranışı üzerine istifa etti (1890). Bundan sonraki hayatını çiftliğinde geçirdi.

Yorum yazın