Birleşmiş Milletler ve organları

Birleşmiş Milletler ve organları

Birleşmiş Milletler adı, ABD Başkanı Franklin D Roosevelt (1882 1945) tarafından bulundu ve ilk kez, 26 ulusun temsilcilerinin Mihver güçlerine karşı birlikte savuşmayı sürdürmeleri için ant içtikleri, BM’in 26 Ocak 1942 tarihli Bildirisi nde kullanıldı. Yeni Birleşmiş Milletler (BM), Milletler Cemiyeti’nin güncelleştirilmiş ve yeniden düzenlenmiş bir biçimiydi.

BM’in taslağı 25 Nisan-26 Haziran 1945 urasında -San Francis-co’da toplanan Birleşmiş Milletler Konferansı-nda yer alan 50 ülkenin temsilcileri tarafından hazırlandı. Bu taslak 26 Haziran 1945’de imza-lundı ve Birleşmiş Milletler 24 Ekim 1945’de resmen çalışmaya başladı.

Barış ve Güvenlik

Kuramsal olarak BM üyeliği, taslağın hükümlerini kabul eden, tüm barışsever devletlere açıktır Gerçekte, evrensellik ilkesi kabul edilmiştir Böylece, İsviçre dışında (katı tarafsızlığından dolayı) tüm bağımsız uluslar BM e katılmıştır yada katılmaktadır 1976’da BM’in 144 üyesi vardı.

BM bir dünya hükümeti yada devletler üstü bir kuruluş değildir. Tüm üye ülkeler eşit ve söz sahibidir. BM taslağı, örgütün hiç bir ülkenin içişlerine, o ülke uluslararası barışı yeniden kurma yada sağlama amacıyla hareket etmedikçe, karışmamayı kabul etmiştir.

Güvenlik Konseyindeki beş sürekli üye (Fransa, İngiltere, ABD SSCB ve Çin Halk Cumhuriyeti) veto hakkına sahiptir. Ancak görüş ayrılıkları yüzünden (özellikle SSCB ve Batı arasındaki soğuk savaş) üyelerden biri kararları boşa çıkarabilir. Bununla birlikte. Genel Kurula veto karşısında zorla uygulama kararı alma yetkisini vermiştir.

BM. barışın tehlikede olduğu 100’den fazla durumla ilgilenmek zorunda kalmıştır (2,5), Örneğin, Güvenlik Konseyi, Hollanda ve Endonezya arasındaki anlaşmazlığın çözümünde önemli bir rol oynamıştır. Buna göre 1949 da Endonezya bağımsızlığına kavuşmuştur.

Güvenlik Konseyi, 1958’de yabancı birliklerin Lübnan ve Ürdün’e müdahale ettikleri zaman sonu gelmeyen çatışmaların doğacağı tehlikeli bir durumu önlemiş, sömürgelerin plebisitler ve halk oylaması yoluyla bağımsızlıklarına barış içinde kavuşmalarını sağlamıştı. Çeşitli fırsatlarda, BM genel sekreteri (4) patlamaya hazır durumlarda çatışmaları önlemek için diplomasi tekniğini kullanmıştır

BM taslağının önsözü temel insan haklarına, insan kişiliğinin zenginliğine ve onuruna, erkeklerin ve kadınların eşit haklarına olan inancı yeniden doğrular. Bu sonucu doğuran adımlar Kadınların Siyasal Hakları üstüne 1946 tarihli anlaşma, 1948 İnsan Haklan Evrensel Bildirisi, 1951 Soyluların Bildirisi ve 1945 tarihli Irk Ayırımının Ortadan Kaldırılması Bildirileri ile atılmıştır

Ekonomik ve Toplumsal Çalışma

BM fonlarının yüzde 80’den fazlası yoksul ülkelerin kendi insan ve ekonomik kaynaklarını geliştirmesine yardım etmek amacıyla ayrılmıştır .

Ekonomik ve Toplumsal Konsey’in gözetimi altında çalışan, rapor hazırlayan ve insan haklan yada narkotik maddelerin denetimi gibi konulara ilişkin uluslarararası anlaşmaları planlayan yedi komisyon çalışmaktadır. Bundan başka. Afrika, Batı Asya, Okyanusya. Avrupa ve Güney Amerika’yla ilgili beş bölgesel ekonomik komisyon bulunmaktadır. Dolaysız çalışma gösterilen etkinliklere verilen önem BM Kalkınma Programı’nda belirtilmiştir. Gönüllü olarak mali açıdan desteklenen bu çalışma BM ve İS ilgili organ tarafından yürütülmektedir.

Yeni Çoğunluğun Ortaya Çıkışı

1960’lara kadar BM Genel Kurulu’ndaki güçler dengesi, bir bakıma Güvenlik Konseyi’nin yapısı yüzünden, daha çok Batılı Müttefiklerden yana ağır basıyordu. Ancak 1960’larda sömürgelerin bağımsızlık kazanmasıyla, ABD’den ve Avrupa’daki liberal demokrasilerden gerek gelenekleri, gerekse, çıkarları açısından çok farklı ülkeler BM’e katıldı. Bu ülkelerin etkisi kendisini Genel Kurul’da gösterdi. Sömürgeciliğe ve ırkçılığa karşı artan bir baskı ve ekonomik gelişmeye olan ihtiyaca ilgi doğdu. BM’de sayı olarak çoğunluğa Afriku Asya Güney Amerika ve Ortadoğu ülkeleri sahiptir. 1970’de Genel Kurul’daki güçler dengesi gözle görülür biçimde bloksuzlar grubuna kaymıştı. Bu grup Doğu blokları arasındaki çatışmada doğrudan doğruya yer almıyordu . Sosyalist ülkelerin destekledikleri ve bloksuzların çıkarlarını gözeten kararlar Genel Kurul dan geçtikçe Batılı Müttefikler BM’de azınlık haline gelmeye başladıar.

Bu değişikliğin tüm sonuçları, yeni bir uluslararası ekonomik düzenin kurulması hakkındaki eylem programını ve bildiriyi Genel Kurul’un kabul ettiği 1974 yılına kadar tam olarak hissedilmemişti. Bildiride, -BM üyelerinin ekonomik ve toplumsal sistemlerine bakılmaksızın bütün devletler arasında ortak çıkar ve işbirliği, eşitlik, egemenlik, bağımsızlık ilkelerine dayalı, şimdiki ve gelecekteki kuşaklar için adalet ve barış alanlarında ekonomik ve toplumsal gelişmeyi giderek arttıracak olan yeni bir uluslararası ekonomik düzenin kurulması* için derhal çalışmaya hazır olduklarını belirtiyordu

Yorum yazın