Berberiler Kimdir

Berberiler Kimdir
• Kuzeybatı Afrika’da, Büyük Sahrada. Moritanya’da ve Libya’da yaşayan Berberiler, Kuzey. Afrika’nın en eski halkıdır. Yaşadıkları bölgelerin dağlık olması nedeniyle, hiç bir zaman bir devlet kuramamış, ama birçok topluluk oluşturmuşlardır: Hoggardaki Tuaegler, Cezayir’deki Kabil’ler;vb
• Bu toplulukların ortak bağını oluşturan berberi dili, bir çok yerel ağza ayrılırsa da, dilin son derece somut olan kökleri her yerde aynı kalır Cezayir’de nüfusun yüzde 20’sinin (özellikle Kabiliyede. Avras dağlarında ve Hoggar’da) ana dili berbericedir. Fas’ta, berberi dili konuşanlar, nüfusun yüzde 40’mı oluşturur, Sus, Yukarı Atlas. Orta Atlas ve Rif’te yaşarlar Bu dil üstüne ilgi çekici incelemeler yapılmış, ayrıca Berberilerin zengin bir sözlü edebiyat gelenekleri olduğu ortaya konmuştur
• Romalılar, Kuzey Afrika’yı ele geçirdiler, ama Avras ve Fas dağlarına giremediler; adlan lal im e Barbarı (barbar lar) sözcüğünden gelen butün Berberi kabilelerine de bu ne denle boyun egdiremediler O dönemde, Roma tarihçilerinin sözünü ettiği birkaç kısa ömürlü Berberi krallığı kuruldu: Kartaca’ya savaş açan Masinisa krallığı (Numidya’da, 1 Ö. 238-148); Jubalinin Moritanya’da kurduğu krallık (İ Ö 52 – İ S. 23) Bu Numidya krallarının en ünlüsü, jufrurtha’ dır
• VII. yy. sonunda, Berberilerin yaşadığı bölgeleri; müslüman Araplar ele geçirmeğe başladı Berberi halkı başlan gıçta direndi (sözlü edebiyatta, Berberi kadın kahramanı Kahina’nın öyküsü anlatılır), ama zamanla Araplara boyun eğmek zorunda kaldı. Muslü ınanlıgı kabul (iden ve Harici mezhebini benimseyen Berberiler, kadınların peçe takması gibi kurallara uymadılar ve Araplarla hiç bir zaman lanı olarak anlaşamadılar.
• Berberi lor, buğday ve arpa yetiştiren yerleşik çiftçiler ile keçi ve koyun yetiştiren göçe- be çobanlardan oluşur. Çiftçi lor, toprağı karasabanla sürer ya da toprağın sert olduğu yerlerde kazma kullanırlar. Buğdayı sapından ayırmak için de, at ya da develerin çektiği döğenler kullanırlar.
• Yerleşik Berberiler «gurbi» adı verilen kerpiç evlerde,göçebeleri ise çadırlarda yaşar,«futa» denilen pamuklu kumaşlara sarınır ya da burnus (geniş gocuk) giyerler. Kadınlar,süs eşyası olarak küpe ve yüzük kullanır, el ve ayak bileklerine bilezikler takarlar. El yüz ve ayaklarına kına yakarlar. Erkekler, eskiden uğraştıkları çok uzun namlulu tüfek yapımını artık bırakmışlardır. Kadınlar, pişmiş topraktan yaptıkları çanak çömlekleri,
yalın geleneksel motiflerle süslerler.

• Berberi geleneklerinin en canlı olduğu yerler, özellikle dağlık bölgelerdir: Kabıliye; Avras; Kif; Atlas dağlarının Fas’taki bolümü.
• Tuareg ya da Targilerin kendilerini soylu saymalarına ve aristokrasiye dayalı bir toplum oluşturmalarına karşılık, öteki Berberi toplulukları, aile reisinin yetkisine dayanan geleneksel bir toplum örgütünü korurlar. Aile reisinin sözünü küçük kardeşleri ve çocukları dinler, onun dilediği kadınlarla evlenip, kazandıkları paraları ona verirler.
• Toplum, ailelerden köylere (dugga), köylerden kabilelere (takbilt), sanki bir merdiven gibi örgütlenir; su kulelerinin, buğday ambarlarının ve toplu yapılacak işlerin dağıtımı, bu toplum örgütünce yapılır. Yaşadıkları bölgelerdeki yerel yönetime karşın, Berberiler, bu geleneksel örgütlerini bozmadan korumaktadırlar.
AFRİKA, TARİH / ARAPLAR / BEDEVİLER
/ TUAREGLER

Yorum yazın