BELGRAD ANTLAŞMALARI

Osmanlı devletiyle Avusturya ve Osmanlı devletiyle Rusya arasında yapılmıştır (1739). Rusya ile Avusturya, OsmanlIlara karşı aralarında gizli bir anlaşma yapmışlardı. Her iki devletin de Türk toprakları üzerinde gözleri vardı. Ruslar, Kırım’ı almak, Karadeniz’e inmek ve Balkan milletlerinin koruyucusu olarak onlara söz geçirmek istiyorlardı. AvusturyalIlar da Sırbistan’a, Bosna ve Hersek’e yerleşmek amacını güdüyorlardı. OsmanlIlar, bu sırada İranlIlarla savaşıyorlardı. Ruslar. Kırım hanının, İran’daki Türk kuvvetlerine yardım etmesine engel oldular. Ayrıca Kırım’a saldırdılar. Azak ve Kılburun kalelerini aldılar. Kırım hanlığının başkenti olan Bahçe,saray’ı yıkıp yaktılar. Bunun üzerine 1736’da Rusya’ya savaş açıldı. Bir süre sonra AvusturyalIlar da Rusya’nın yanında savaşa katıldılar. Avusturya orduları üç koldan saldırıya geçerek Türk topraklarına «irdiler ve Niş’i aldılar. OsmanlIlar, her iki düşmana karşı başarılı savaşlar yaptılar.AvusturyalIları ağır yenilgiye uğrattılar. Rusları da Kırım’dan çıkardılar.AvusturyalIlar barış istemek zorunda kaldılar. Fransa’nın aracılığıyla AvusturyalIlarla Belgrad antlaşması imza edildi. Bu antlaşma ile, Belgrad, OsmanlIların bıraktığı durumda geri verilecek, Küçük Eflak, Sırbistan’ın ve Bosna’nın kuzey tarafları Osmanlı devletine bırakılacak, yalnız Banat Avusturya’da kalacaktı. Bu antlaşma yirmi yedi yıl sürecekti. Böylece Pasarofça antlaşmasıyla (Bak.) Avusturya’ya verilen yerler geri alınmış oluyordu.Ruslar, AvusturyalIların savaştan ayrılmaları üzerine, birkaç gün sonra OsmanlIlarla barış yapmayı uygun gördüler. Yine Fransa’nın araya girmesiyle Belgrad’da iki devlet arasında antlaşma yapıldı. Buna göre, Ruslar Kırım ve Eflak’tan çekileceklerdi. Azak, kaleleri yıkılmak koşuluyla Ruslarda kalacaktı. Ruslar, Karadeniz’de ticaret ve savaş gemileri bulunduramayacaklardı. Rus çarı, protokol bakımından Avusturya imparatoruna ve Fransa kralına eşit sayılacaktı.Fransa, kendi çıkarlarını gözeterek OsmanlIlardan yana davrandı. Fransa’nın isteğiyle bu yardımlarına karşılık kapitülasyonlar genişletildi (1740).

Yorum yazın