Apriori Nedir

Apriori Nedir

APRİORİ, a posteriori ve ampirik karşıtı. Felsefede, deneyimle onaylanmakla kalmayıp, onun önünde giden ve koşula larını hazırlayan bilgi öğesi. Rasyonalistlere göre apriori, her türlü deneyimden önce gelir, doğuştandır. Kant’a göreyse deneyimin önünde gider, ondan bağımsızlaşmıştır. Her cismin yer kapladı, her etkinin nedeni olduğu deneyim gerektirmezse de deneyle gösterilebilir. Çözümlemeli apriori yargıda, öznede söylenen yüklemde yinelenir, bilgi genişlemez (örn. bütün canlılar ölür) Bireşim yoluyla elde edilen apriori yargıda tanım genişletilir, bilgi ilerler (örn. bir düzlemde iki nokta arasındaki en kısa yol düz çizgidir). Bu iki tür apriori -birincisi yinelemeden öteye geçmese de- kesindir, istisnaları olmaz insan felsefesi bakımından apriorilik. insanın, doğadaki ve toplumdaki yasallıkları, deneyim birikimi temelinde önceden kavrama yeteneğidir.

Yorum yazın