Antitröst Yasasının ortaya çıkışı

Antitröst Yasasının ortaya çıkışı – Antitröst Yasası Nedir

ANTİTRÖST YASASI, tröstlere karşı 1890’da ABD’de çıkarılan yasa. Tröstler ulusal ve uluslararası ekonomi alanında, özellikle sanayide, üretim ve pazarlama konularında serbest rekabeti önleyerek piyasaya egemen olan şirketler birliğidir. 1870’lerden sonra ABD’de küçük işletmelerin silinmesine yol açan bir büyüme yolu izleyen tröstler kendi belirledikleri ürün ve emek fiyatlarıyla tüketici halkı ezmiş, aşırı kazanç elde etmiş, yönetimi etkileyerek ekonomiye egemen olmaya başlamıştı. Bunun sonucu olarak 1890′ da çıkarılan Federal Antitröst Yasası, tröst biçimindeki işletme birliklerini ve tröst amaçlı işbirliğini yasakladı. Yasanın çıkarılmasına öncülük eden Senatör Sherman’ın adıyla da anılan bu yasa sonraki yıllarda çıkarılan antitröst yasalarıyla desteklendi. Ardından fiyat belirlemek ve benzeri yollarla tüketiciler arasında ayrım yaratmayı yasaklayan Robinson-Patman Yasası ile işletmelerin birleşmesini ya da bir işletmenin bir başka işletmeyi ele geçirmesini önleyen Clayton Antitröst Yasası (1914) çıkarıldı. Antitröst yasaiarını Rooswelt 1929’daki büyük ekonomi bunalımı sonrasında etkili biçimde kullandı. ABD’de bugün de yürürlükte olan antitröst yasalarıyla büyük sanayi kuruluşları ve çokuluslu şirketler hakkında soruşturma açılabilmektedir. Avrupa’da serbest rekabeti engelleyen işletme birliklerine karşı alınan önlemler, ikinci Dünya Savaşı sonrasında çıkarılan ulusal ve uluslararası yasalarla desteklenmiştir AET’nin kuruluşundan sonra da, ilgili kurullar düzenli olarak Ortak Pazar’da ticaret yapan şirketlerin çalışma durumlarını düzenlemektedir. Türk Ticaret Yasası’nda da haksız rekabetin önlenmesi ve tekeller konusunda hükümler vardır. Bu hükümlere dayanılarak 1984’ de devlet tekeline giren sigara, içki, çay üretimi serbest rekabete açıldı.

Yorum yazın