Anti-Dühring – Engels

Anti-Dühring – Engels

Anti-Dühring, Alman düşünürü Friedrich Engels’in (1820-1895) klasikleşmiş kitabı. Kitabın asıl adı “Bay Eugen Düh-ring Bilimi Altüst Ediyor. Anti Dühring’lır (Herrn-Eugen Dühring Umwälzung der wiessenschaft, Anti-Dühring). Engels in bu eseri Almanya Sosyal Demokrat işçi Partisi (ASDİP) kurucularından Wilhelm Liebknecht’in (1826-1900) isteği üzerine, üç bölümlü bir yazı dizisi olarak yazıldı. Dizinin yazılış nedeni Berlin Üniversitesi’nde felsefe ve ekonomi-politik dersleri veren E. Dühring’in (1833-1921) görüşlerinin ASDİP içinde yandaş bulması ve etkili olmaya başlamasıdır. Engels, Anti-Dühring’in birinci bölümünü Eylül 1876- Ocak 1877 arasında yazdı. “Bay E. Dühring Felsefeyi Altüst Ediyor” adlı bu bölüm Evren Şeması (Uzay ve Zamanı, Evrendoğum, Fizik, Kimya); Doğa Felsefesi (Organik Dünya); Ahlak ve Hukuk (Ölümsüz Doğruluklar, Eşitlik, Özgürlük ve Zorunluluk); Diyalektik (Nicelik ve Nitelik, Yadsımanın Yadsınması) alt bölümlerini içerir. Birinci bölümde Engels bilmenin temel yasalarını, maddenin hareket biçimlerini, bilimlerin sınıflandırılmasını maddeci bir bakış açısıyla ortaya koyar, ikinci bölüm 1877 Haziran-Ağustos arasında yazılmıştır.

Ekonomi Politliğin Konusu ve Yöntemi, Zor Kuramı, Değer Kuramı, Yalın ve Birleşik Emek, Sermaye ve Artık Değer, Doğal iktisat Yasaları, Toprak Rantı, Eleştirel Tarih alt bölümlerinde Dühring’ in görüşlerini eleştiren Engels toplumsal gelişmede ekonominin belirleyici önemini gösterir, özel mülkiyetin ve sınıfların kökenini açıklar. “Bay Eugen Dühring Ekonomi Politiği Altüst Ediyor” adındaki bu bölümün “Eleştirel Tarih” başlıklı onuncu parçasını Karl Marx yazmıştır. Ağustos 1877-Mart 1878 arasında yazıları “Bay Eugen Dühring Sosyalizmi Altüst Ediyor” adındaki üçüncü bölümde Engels sosyalizmin tarihi ve kuramı üstüne bilgiler verir; üretim, bölüşüm, devlet, aile ve eğitim konularında Marksist öğretinin savunduğu görüşleri ortaya koyar. Yoğun bir tartışma biçe-minde yazılmış olan bu bölümler yazılışlarının hemen sonrasında ASDİP’in yayın organı Vorwäst’ta yayımlandı. 1878’de kitaplaştı. Anti-Dühring yazılış döneminin güncel siyasal sorunlarına yönelik olarak yazılmış olmasına karşın Marksist dünya görüşünün tüm bilgi alanlarındaki bireşimini içerir. Marksizm’ in Ansiklopedisi olarak da nitelendirilen Anti-Dühring ile Engels, sosyalist siyasal partilerin eylemini genel bir felsefeye bağlamıştır.

Yorum yazın