Aile nedir

Aile nedir , Aile hakkında bilgiler

Dar anlamıyla, ana, baba ve çocuklardan oluşan toplumun en küçük Hindistan ‘da babaerkil birimi; geniş anlamıyla aynı soydan bir aileden görünüş. gelen, aralarında kanbağı bulunan kişilerin oluşturduğu soy zinciri. Aile, Batı uygarlığında her şeyden önce iki yanlılığıyla dikkati çeker. Toplumsal birim olarak, ana ve baba ile çocuklarını kapsar; ayrıca, koca ve karının akrabalarını da içerir. Bu ikilik, ana ve babanın çocuklarına karşı yerine getirmeleri gereken görevlerde, ayrıca, baba tarafından olduğu gibi ana tarafından da belirli bazı bağlantılar bulunduğunu kabul eden miras yasalarında açıkça görülür. Bununla birlikte, iki yanlılık ilkesi önemli bir noktada bir yana bırakılmıştır: Batı uygarlığı ailesi baba adlıdır; yani kocanın karısı ve çocukları onun soyadını alırlar. Soyadının dışında, ailenin baba tarafına mutlak bir önem verilmez.

TOPLUMSAL VE İKTİSADİ BİR BİRİM

İlkel kabileler, yanında başka birimlerin bulunması durumunda da aileyi, bir toplumsal birim sayarlar. Lewis H. Morgan’m belirttiği gibi, her kabile, akrabalık konusunda hem baba, hem de ana soyu açısından özel terimler kullanır ve bu bakımdan, iki yank akrabalığı benimserler. İlkel kabilelerin çoğunda, belirli akrabalık tiplerine çeşitli işlevlerin ortak olarak yüklenmesiyle, iki yanlı akrabalık yalnızca terimler düzleminde değil, gelenekler hukuku bakımından da kabul edilir. Sözgelimi Hopiler (Arizona Kızılderilileri) ana adlıdır. Bizim soyadı dediğimiz şey onlarda, çocuğa, anasından geçer. Ama “ilk ad”, babanın akrabası olan bir kadının adıdır ve böylece, simgesel olarak, bu sonuncu grupla olan akrabalığı belirtir. Bu arada, ana ve baba yanlı akrabalıkların her ikisinin de kabul edildiğini ve babanın ya da ananın soyadını almanın, akrabalığın öteki dalıyla önemli toplumsal ilişkiler kurmayı hiçbir zaman engellemediğini unutmamak gerekir.
Aile, yalnızca toplumsal bir birim değil, aynı zamanda da iktisadi bir birimdir. Evlenmenin temel belirleyici nedeni (en azından geleneksel toplumlarda), kendine yeten bir iktisadi topluluk kurmaktır. Böylece, koca, karısı ve küçük yaştaki çocuklar, topluluğun geri kalan bölümünden ayrı bir birim oluştururlar. İnsanbilimci Radcliffe – Brown (A.B.D.) Batı Avustralya’daki Karieralar konusunda şöyle der: “Kariera kabilesinde, toplumsal yaşam birimi, bir erkek, karısı (ya da kanlan) ve çocuklarından oluşan aileydi. Böyle bir birim, yerel gruptaki öteki ailelerin davranışlarından bağımsız olarak şuraya ya da buraya gidebilirdi. Bir yerde konakladıklarında da, her ailenin kendi özel kulübesi ya da barınağı, ocağı ve yiyecekleri olur, yiyeceklerini birlikte pişirip, birlikte yerlerdi. Erkek eti, kadın da sebzeleri, küçük memeli hayvanları ve kertenkeleleri toplar ve avlardı.”

EVRENSEL VE ÖZEL YANLAR

İki yanlı aile kavramının günümüz deki genelliğine karşın, aile yaşam dünyanın her yerinde, Batı uygarlığındaki biçime bürünmez. Çokkocalılık ve çokkanklık gibi gelenekler kuşkusuz, ailenin yapısını etkiler Ayrıca evli çiftin kalacağı yen ilişkin kurallar da aile yaşamım büyük ölçüde etki yapar; söz konusu kurallar akrabalığın bağlı olduğu soya, kocanın durumuna ve çocukların ana ya da baba akrabaların bağımk olmasına göre değişir. Bi başka deyişle, her şey evli çifti kadın ya da erkek tarafında oturmasına bağlıdır. Genç evliler belki bir süre, kocanın ya da karını ailesi yanında kalabilirler ya da bütünüyle bağımsız olabilirler. An ya da baba yanında kalmak, ara dıramlardan oluşan bir dizinin ilk ucudur.
Bazı gelenekler, ilkel aile yaşamını bizimkinden çok farkk bir görünü kazandırır. Sözgekmi, topluluk içi’ de, genç erkeklerin ve kızları ergenlik sırasında, hattâ daha önceki yaşlarda aileden ayrılmalara çok sık raslanır. Nitekim, Güney Hindistan’da yaşayan Dravidler arasında erkek çocuklar, ana-babalarının yanında değil, ayrı bir yerde yatarlar; genç kızların da yattıkları ayrı bir yer vardır.
Aileyi toplumsal birim olarak daha da belirginleştiren özellik, bazı etkinlikler açısından karı-koca arasında bir farklılık bulunmasıdır. Bunun en belirgin örneği, kadınların, kamu işlerinden uzak tutulmasında görülür. Erkek, çalışma ya da dinlenme saatlerinin çoğunu, karısından uzakta geçirebilir; ama çocukların bakımıyla ortaklaşa ilgilenme ve iktisadi işbirliği açısından, gene de karısına bağlı kalacaktır. Ailenin sağlamlığı ve sürmesi bakımından, çocuk bulunup bulunmaması büyük önem taşır.
Kısırlık, hemen her yerde, evli kadının bırakılması için yeterli bir nedendir.
ÜÇ TEMEL TİP

Toplumbilimciler, ailenin üç temel tipini saptamışlardır: Geniş aile; soykütüğü ailesi; karı-koca ailesi. GENİŞ AİLE (bölünmemiş, babaerkil aile), çocuklarıyla birlikte birçok evli çifti kapsar. Böyle bir aile, anneanne ve dededen, onların evli çocuklarından ve torunlar da evlenmişse onların da çocuklarından oluşur. Bütün bu insanlar birlikte çalışır ve aynı “ocaktan ve sofradan” yerler.
SOYKÜTÜĞÜ AİLESİ, birçok kuşağın (en azından üç) bir arada bulunmasıdır. Ama her kuşakta yalnızca bir karı-koca vardır.
KARI-KOCA AİLESİ, bir öncekine benzer ve genellikle yalnızca, baba, anne ve evlenmemiş çocukları kapsar. Erkek ve kadının evlenmesiyle kurulur; çocuklarla tamamlanır; çocukların evlenmesiyle çözülmeye başlar; karı ya da kocadan birinin ölümüyle ortadan kalkar.
Geniş ailede ve soykütüğü ailesinde, genellikle, ailenin iktisadi tabanını oluşturan bir mülk, bir “mal varlığı” bulunur. Bu durumda aile, hem bir üretim birimi, hem de bir tüketim birimidir (en iyi örneklerinden biri, topraklara ortaklaşa sahip olan ve bunları ortaklaşa işleyen Güney Is- lavlarının Zadruga’sında gözlenir). Buna karşılık, karı-koca ailesinde, ana-babanın (erkeğin, bazen de kadının) geliri, öbeğin iktisadi gereksinimlerini karşılar. Günümüzde yaygın olan aile sisteminde, ana- baba ve çocuklar arasındaki ilişkiler, duygulara dayanır. Buna karşılık, geniş ailede, öbeğin işlerliğini sürdürebilmesi için, duyguların varlığı zorunlu değildir. Toplumsal uygunluklar, iktisadi çıkarlar ve akrabalık ilişkileri, eşin seçilmesinde doğrudan etkili olur. Karı-koca ailesinde, kuramsal olarak, yetki babada, geniş ailedeyse en yaşlı üyede (babaerkil sistemde büyükbaba; anaerkil sistemde büyükanne) ya da seçilen bir başkandadır .Geniş ailede, çocukların eğitiminden, bütün aile sorumludur. Karı-koca ailesindeyse, eğitim, çocuklarına duygusal bağlarla bağlı ana-baba tarafından gerçekleştirilir. Karı-koca ailesine, yalnızca sanayileşmiş toplumlarda değil, birçok ilkel toplumda da raslanır ama ilkel toplumlar- da çok güçlü bir akrabalık sistemi içinde yer alır, daha geniş bir sistemin yalnızca sınırlı bir birimidir. Üretim ve tüketim yapan bölümlerin birbirine karıştığı köylü ve zanaatçı topluluklarında, geniş aile ve soykütüğü ailesi gelişir ve aile, her şeyden önce bir iktisadi birimdir (akrabalık ikinci derecede önemlidir). Günümüzde, özellikle Batı toplumlarında. sanayi uygarlığının aile yaşamını sarstığı konusunda sürekli tartışmalar yapılmaktadır. Bunlar bir Ölçüde doğru da olsa, çocuklar arasındaki, karı ve koca arasındaki yasal bağlar ortadan kalkmış değildir. Ne var ki, halkın çoğunluğunun kafasındaki aile ideali değişikliğe uğramış, kırsal alandan kentsel alana kayış, iktisadi etmenlerin günden güne daha çok önem kazanması ve bireycilik ideolojisi gibi nedenler, aile kavramının içerdiği ilişkilerin de değişikliğe uğramasına yol açmıştır.

Etiketler: , ,

Yorum yazın