Planya – Planya Makinesi

PLÂNYA MAKİNESİ
Plânya makinesi parçalarını yüz ve cumbalarının düzeltilip, temizlenmesinde, pahlı rendelemede, lamba açmada, konik rendelemede kullanılır. Genellikle 2 –3 ya da 4 bıçaklıdır. Dakikada 3000 – 5000 devirde dönerler. Kama esasına göre keserler. Tabla genişliklerine göre adlandırılırlar. Tabla genişlikleri genellikle 30-40-50-60 cm dir. 80 lik olanları da vardır. Tabla boyları da değişik ölçülerdedir. Hatta aynı genişlikteki tablanın değişik boyda olanları vardır. Motor gücü 3 – 5 HP dir.
PLANYA MAKİNESİNİN PARÇALARI
1. MAKİNE GÖVDESİ: Dökme demir veya çelik sacdan yapılmış olup, zemine cıvata ile bağlanabilir.
2. ARKA TABLA: İşlenmiş dökme demirden yapılmış olup, rendelenecek parçayı taşır. Alttaki yükseklik ayar kolu yardımıyla talaş ayarı yapılır. Gövde üzerindeki kızaklarda hareket eder.
3. ÖN TABLA: Arka tabla gibidir. Rendelenmiş parçaya mesnetlik yapar. Altta ayar kolu yardımıyla bıçak seviyesine getirilir.
4. SİPER: dökme demirden yapılmıştır. Tablaya iki adet kollu cıvata ile aynı doğrultuda açılmış vidalı deliklerden bağlanır. Siper arkasındaki vidalar yardımıyla tablayla istenilen açı yapacak şekilde ayarlanıp, sabitleştirilebilir.

5. KORUYUCU: Aluminyum veya sert ağaçtan katlanabilir şekilde bıçak üzerine değmeyecek şekilde yapılmıştır. Milin çalışılmayan kısımlarını örter, kazaları önler.

6. MİL: Çelikten yapılmış olup, bıçak adedine göre kanal açılmıştır. Bu kanala bıçak sıkıştırma kamaları ve bıçak konur. Bıçakların kamalar gevşekken yukarı çıkabilmesi için iki uçta yay konulmuştur. Kesiti ekseriya yuvarlak, eski makinelerde karedir.
7. BIÇAKLAR: Sert çelikten yapılmış olup, Kesme işini görürler.
8. KAYIŞ ve KASNAKLAR: Motor ve milde birer kasnak vardır kasnak çaplarına göre devir ayarlanmıştır. Bu kasnaklar iki veya üç (V) veya düz kayışla hareketi sağlarlar.
9. MOTOR: Gövdeye ayarlı bir tabla yardımıyla bağlı olup, güç kaynağıdır, 2800 dak/devirlidir.
10. ŞALTER: makineyi çalıştırmaya yarar.
PLÂNYA BIÇAKLARININ BİLENMESİ
Planya bıçakları ve kalınlık bıçaklarının birbirinden farkı yoktur. İkisinde de kullanılabilinir. Piyasada ve atelyelerde değişik bıçak bileme makineleri vardır. Bazı komple makinelerin yatay delik kısmına zımpara taşı takılarak özel aparatına bıçaklar takılıp, bileme yapılmaktadır. Plânya bıçaklarının bilenmesi 10 nolu işlem yaprağındaki işlem basamaklarına göre yapılır.
Bazı bileme makineleri çok az devirli olup, soğutma sistemi yoktur. Bazılarında ise soğutma suyun devir daimi suretiyle olur. Talaş ayarı otomatiktir. Su yerine bor yağı kullanılırsa paslanma olmaz. Bileme açısı bazılarında sabit, bazılarında ayarlanabilir durumdadır. Piyasada en fazla 60 cm boyundaki bıçakları bileyen makineler vardır.
Bu makinelerde freze top bıçakları da bilenebilir.

PLÂNYA MAKİNESİNİN BIÇAKLARINI SÖKMEK-TAKMAK
Plânya makinesinin bıçaklarının sökülüp takılması 11 nolu işlem yaprağındaki işlem basamaklarına göre yapılır.
Bıçak ayar aparatları at nalı şeklinde aluminyum, ağaç veya mıknatıslı olarak yapılmaktadır. Mıknatıslı olanları kullanılırken üzerindeki ayar vidası yardımıyla eşit olarak iki parçada ayarlanır. Bunun için bıçak bükülmeden mil üzerinde de ayarlanabilir. Aparatın, makine millinin her iki ucunda duruş durumuna çok dikkat edilmelidir. Ayar bozulmadan diğer bıçaklar da ayarlanmalıdır. Ayar aparatı yoksa düzgün bir parça ile (5x5x100 cm) çektirme suretiyle 11 nolu yardımcı işlem yaprağında açıklandığı gibi bıçak takılabilir. Bu durumda ön tabla geri çekilmez. Bıçaklar iki uçtan hafifçe sıkılır. Tornavida ile alttan kaldırılıp, ağaç tokmakla vurularak istenen yükseklikte olması sağlanır. Götürme miktarı bıçakların her iki uçlarında aynı olmalıdır.
PLANYA MAKİNESİNİN KULLANILMASI
1. PLANYA MAKİNESİNDE YÜZ-CUMBA YAPMAK: Yüzcumba yapma işlemi 2 nolu işlem yaprağındaki işlem basamaklarına göre yapılır.
2. LAMBA AÇMA: Lamba açmak için, siper lamba genişliğine göre bıçak ucundan ölçülerek ayarlanır. Siper yerine daha uzun düzgün bir ağaç parçası da kullanılabilinir. Arka tabla lamba derinliğine göre aşağı indirilir. Derin lambaların birkaç defada açılması daha iyidir.
3. KISMİ VEYA TAM PAH VERME: Planya siperleri çoğu zaman istenilen açıya ayarlanabilecek durumdadır. Ayarlı bir gönye ile siper ayarlanır, tespit vidası sıkılır. Planya çalıştırılıp deneme yapılır. Bir kısmına pah verilecek parçalarda siper veya tablaya stop takozu konur. Parça arka takoza değdirilip, bıçağı değene kadar indirilir ve ön takoza kadar sürülür. Derin pahlar için her iki tabla indirilerek iş yapılır.
4. KONİK PLANYALAMA: Arka tablayı indirip, parçanın ucunu ön tabla üzerine koyduktan sonra bastırıp ileri sürerek yapılır. İşin durumuna göre bu iş birkaç defa yapılır veya tepsi testerede ya da şerit testerede koniklik alınıp son düzeltme planyada yapılır.
PLANYA MAKİNESİNDE ÇALIŞIRKEN DİKAT EDİLECEK HUSUSLAR
1. Plânya makinesine ince ve boyu 25 cm den küçük parça vermeyiniz.
2. İnce talaş verip eşit hızda sürmek, derin talaş vermeye nazaran daha temiz yüzey elde etmeyi sağlar.
3. Lifler (elyaf) kontrol edilerek rendelenmelidir.
4. Siperin gönyesinde ve talaş ayarının tamam olmasına dikkat ediniz.
5. Koruyucu kapağı kullanınız
6. Ellerinizi hiçbir zaman bıçak üzerinden geçirmeyiniz
7. Eller her zaman parça üzerinde bulunmalıdır.
8. Kısa parçalar için itme aygıtı kullanılmalıdır.
9. 5 mm den fazla talaş vermeyiniz, parça kalınlığına göre talaş ayarlayınız.
10. Sunta, formika gibi malzemelerin cumba rendelerini milin uçlarında yapınız
11. Rendelenecek parçalarda çivi, kum v.s olmamasına dikkat ediniz
12. Makinenin yan tarafında durunuz
13. Budaklı parçaları yavaş yavaş veriniz.
14. İş önlüklerinizin kollarının lastikli veya dar olmasına önem veriniz.
15. Makinede çalışırken dikkatli ve uyanık olmalı, etrafla ilgilenilmemelidir.

Yorum yazın