Orman Yangını Nedir Nasıl Oluşur

Orman Yangını Nedir Nasıl Oluşur

Her yıl hektarlarca orman alanının yok olmasına yol açan orman yangınlarının nedenlerini şöyle sıralayabiliriz: Dikkatsizlik ve ilgisizlik, kasıt, çeşitli endüstri kuruluşlarının kaçak kesimleri, avcılık, yıldırım, aşırı sıcak ve anlaşılmayan nedenler.
Bunlar içinde en çok yangına yol açanı dikkatsizlik ve ilgisizliktir. Sönmeden atılan kibrit ve sigara, iyice söndürülmeyen kamp ateşi, orman içindeki çalı ve otların yakılması, yanar çıra ile ormanda dolaşılması, yırtıcı hayvanlardan korunmak için konaklanan yerde gece ateş yakılması, küçük av hayvanlarının ve bal arılarının gelişi güzel tütsülenmesi ve benzeri durumlar, yenilenmesi en az 50 — 60 yıl isteyen ormanları kül etmektedir.

Orman yangınlarının bir bölümü de, öç alma, yerden yararlanma gibi nedenlerle kasıtlı olarak çıkarılır. Ormanı sevmek, ormanı ‘korumak: tümüyle insanların kültür düzeyine bağlı bir olgudur.

Yangınlar, çıktıkları kesimlere göre dörde ayrılırlar:

Toprak Yangını: Kuru turbalıkların ya da kalın humus tabakalarının yanmasıyla oluşur. Toprak altından ilerleyen bu yangının üste çıktığı da olur. Türkiye ormanlarının tabanı kalın humus tabakalarıyla kaplı olmadığından ülkemizde az görülen bir yangın türüdür.
Örtü yangını: Toprağı örten ölü ve canlı örtünün, özellikle ot, çayır, çalı, yaprak, yosun, fidan, kuru dal ve kesim artıklarının yanmasıdır. En çok görülen yangın türüdür. Orman yangınlarının çoğu örtü yangınlarıyla başlar ve sürer.

Gövde Yangını: Kuru ya da içi çürük ağaçların yanmasına denir. Seyrek görülür, çoğu kez yıldırım düşmesi sonucu olur. Bazen içi boş ağaç gövdelerinde yuvalanan arı, sansar ve böcek gibi hayvanlardan temizlenmesi için tütsü yapılırken de bu tür yangınlara yol açılabilir.
Tepe Yangını (Taç Yangını): Bu yangın örtü yangınının üzerinde bulunan kuru dal, reçine, yosun ve diken gibi maddeleri yakması da iğneli ağaçların yapraklarını tutuşturarak yukarıya çıkmasıyla oluşur. Eğer ağaçlar sık, rüzgâr da varsa yangın ağaç tepelerinden çevreye yayılır. Tepesi yanan ağaç ölür. Tepe yangını, rüzgâr aracılığıyla örtü yangınından daha çabuk yayılır.


KORUNMA YOLLARI

Yangınlardan korunmak için etkin önlemler alınmalıdır. Sözgelimi, titiz bir bakım uygulanmalı, kesim artıkları ormanda bırakılmamalıdır. İğne yapraklı ağaçlar arasına yayvan yapraklı ağaçlar katıştırmalıdır. Çünkü yayvan yapraklı ağaçların yanma oranı daha düşüktür. Ya da, iğneli ağaç ormanlarına belli aralıklarla yapılarak, ağaçlar dikerek perdeler oluşturmalıdır. Ulaşım ağı kurulmalı, yangın yerine zamanındayetişilebil melidir.
Zamanında harekete geçilirse, yeni çıkmış bir yangınla savaşmak kolaydır. Bu nedenle, gözetleme ve müdahale işlemlerinin iyi düzenlenmesi gerekir. Ayrıca yangın söndürme işinden anlayan uzman işçiler, gerekli aletlerle birlikte her zaman hazır bulundurulmalıdır. Türkiye’de 250’nin üstünde gözetleme kulesi, 783 kadar da yangın kulübesi vardır.
Bilim adamları ormanlar konusunda her gün yeni yeni gerçekler ortaya çıkarmakta, ormanları korumak ve geliştirmek için yeni yöntemler bulmaktadırlar. Türkiye’de de ormancılık büyük ilgi görmektedir. Orman fakültelerini bitirerek ormancılığı meslek edinenler, elde kalan ormanları gelecek kuşaklara sağlıklı biçimde aktarmanın yanısıra, orman alanlarını genişletmek görevini de yüklenmişlerdir.

Yorum yazın