Orman Nedir – Ormanın Faydaları

Orman Nedir – Ormanın Faydaları Ağaçlarla kaplı geniş alanlara orman adı verilir. Toprak ve su gibi en değerli doğal kaynaklardan biri olan ormanın insan yaşayışı üzerinde büyük etkisi vardır. Ormanın havası her zaman sıcak ve nemlidir. Ağaçlarda maymun ve yılan gibi pek çok hayvan yaşar. Büyük sarmaşıklar ağaçlardan aşağıya perde gibi sarkar. Ormanlar yeryüzünün tropikal bölgelerinde bulunur. Buralarda iklim her zaman sıcak ve yağışlıdır. Yıl boyunca sıcaklık 21 derecenin altına düşmez ve hemen her gün yağmur yağar. Bu iklim koşulları bitkilerin çoğunun yetişmesi için çok elverişlidir. Bazı ormanlarda, büyük ağaçların altında büyük ölçüde çalı ve ot da yetişir. Bazı ormanlarda ise yalnız çok büyük ağaçlar vardır, yerdeki otlar azdır. Botanik uzmanları ormanları buna göre ikiye ayırırlar. Büyük ağaçlı ormanlar Amazon vadisinde, Orta Afrika’da ve Güneydoğu Asya’da çok büyük alanlara yayılmışlardır. Buralarda sıcaklık ve nem koşulları çok elverişli olduğundan ağaçlar çok büyük yüksekliklere kadar erişirler. Genellikle üç ayrı boyda ağaç yetiştiği görülür. Bunlar ormanda üç kat halinde sıralanırlar. Her katta bulunan ağaçların boyları birbirine eşit gibidir. En alt katta boyu 20 metrenin altında olan ağaçlar ve çalı-ar yer alır. Boyu 20-40 metre arasında olan ağaç-ar ikinci katı, boyu yaklaşık olarak 50 metreyi bulan dev ağaçlar da üçüncü katı oluştururlar. ~ok uzun ağaçların gövdeleri de o oranda kalın olur. Gövdesinin çapı 250 cm’yi bulan ve bunu aşan ağaçlara çok rastlanır. Bazı ağaçların ise dipleri çok kalınlaşır. Bütün yeşil bitkilerin besin yapabilmek için Güneş ışığına gereksinmesi olduğundan bu tür ormanların tabanlarında yaşayabilen ot ve bitkiler çok azdır. Ormanın tabanında yıkılmış ağaç kütükleri, çürüyen yapraklar ve dallar bulunur. Güneş ışığı olmadan yaşayabilen mantarlar da bu tür yerlerde çok bulunur. Ormanın bazı bölümlerinde ise Güneş ışığı içeri sızıp en alt kesimlere kadar erişebilir. Buralarda küçük ağaçlar, otlar ve çimler yetişir. Ormanların böyle bölümleri genellikle dere ve ırmak kıyılarında, deniz kıyılarında, insanlar tarafından ağaçların kesilmiş olduğu yerlerde ya da ağaçların düştüğü noktalarda gelişir. Tropikal bölgelerde ırmak ya da deniz kıyılarında çok rastlanan bir orman türü de bataklık ya da rizifora ormanlarıdır. Rizifora ağacı çok sulak yerlerde yetişebilen bir ağaçtır. Bazı ağaçların bataklık ve çamurlu yerlerde durabilmesini sağlayan destek kökleri de vardır. Bu kökler ağacın gövdesinden ve dallarından dışarı doğru uzanarak ağacın bulunduğu yerde sağlam olarak durmasını sağlarlar. Bazı rizifora ağaçlarında ise destek köklerden dışarıya ve havaya doğru uzanan özel kökler de bulunur. Bu köklerin üzerindeki binlerce ufak delik, ağacın havadan oksijen almasına yardımcı olur. Tropikal bir ormanda binlerce bitki türü vardır. Bir hektarlık orman alanında 50 değişik ağaç türü bulunabilir. Kauçuk, hurma, selvi, maun gibi ağaçlar bunlara verilebilecek bazı örneklerdir. Belirli bir soğuk ya da sıcak mevsim olmadığından bu ağaçlar yıl boyunca büyürler. Bir tek ağacın üzerinde aynı anda hem çiçek, hem olmamış hem de olmuş meyvelerin bulunması çok rastlanan bir olaydır. Ağaçların çoğu uzun olduğu için daha kısa boylu olan bitkiler sürekli olarak yükseklere çıkmaya ve biraz Güneş ışığı almaya çalışırlar. Bazı bitkiler kendilerini uzun ağaçlara bağlayarak Güneş ışığı sağlayabilirler. Böyle, yalnız destek olarak öbür bitkilerden yararlanan bitkilere üstbitken adı verilir. Bu tür bitkilerin tohumları da en üst dallarında gelişir. Tohumdan uzanan uzun kökler yere doğru yönelirler. Bunlar gerçek kök değildir ve genellikle yere değmezler. Yalnız, çevredeki havadan su ve oksijen alırlar. Böylece de gerçek köklerin görevini yaparlar. Dev sarmaşıklar ağaç gövdelerine sarılır ya da ormanın tavanından aşağıya doğru sarkarlar. Ormanda yaşayan hayvanlar da bitkiler gibi çok çeşitlidir. Bazı hayvanlar ağaçların üst dallarında 30 metre ya da daha fazla yüksekliklerde yaşar, öbürleri ise yer ile yerden 20 metreye kadar olan yükseklikler arasında bulunurlar Güney Amerika’da yalnız bu kıtaya özgü pek çok hayvan ormanlarda bulunur. Maymun türünden olan birçok hayvan ağaçların tepelerinde yaşar. Kedigillerden Jaguar ve benzeri hayvanlar da avlarını dallar arasında saklanarak beklerler. Büyük boa yılanları yaşantılarının çoğunu suyun içinde geçirirler. Papağan türleri ve tukan kuşları gibi parlak renkli kuşlar ormanda yuva yapar ve avlanırlar. Orta Afrika’nın yoğun tropikal ormanlarında yaşayan hayvanlar ise değişiktir, örneğin, goriller, filler, timsahlar ve papağanlar bu ormanlarda bulunan başlıca hayvanlardır. Güneydoğu Asya’da ise ormanlarda bulunan hayvanlar arasında kaplan, gergedan ve cennet kuşları vardır. Dünyanın her yerinde insanlar ormanlara çok zarar vermektedir, örneğin Güney Amerika’da Amazon ormanlarının büyük bir bölümü kıtanın bir ucundan öbür ucuna yollar yapılması amacıyla yok edilmiştir. Böylece, pek çok bitki ve hayvanın da yaşantısı son bulmuştur. Bazı türlerin ise soylarının tükenmesi olasılığı ortaya çıkmaktadır.

Yorum yazın