Ağaç Ürünleri Nelerdir

Tahta, ağaçların ya da diğer odunsu bitkilerin gövde, dal ve köklerinden elde edilir. İnsanoğlunun kullandığı en önemli maddelerden biridir. Yüzyıllar boyunca tahta, insanoğlunun barınak, mobilya, gemi, kutu ve daha binlerce araç, gereç yapmasını sağlamıştır.
Günümüzde bütün bunlar, tahtadan olduğu kadar madenden de yapılabiliyor. Madenden yapılan eşya genellikle daha hafif ve daha uzun ömürlü oluyor. Maden saban, tahta sabanın; maden merdiven, tahta merdivenin yerini büyük ölçüde almıştır. Gemiler, mobilyalar madenden yapılıyor. Tahtadan at arabalarının yerini pırıl pırıl madenden otomobiller aldı.

TAHTANIN ÖZEL NİTELİKLERİ
Madenin ve diğer maddelerin rekabetine karşın, tahta hâlâ geniş çapta kullanılıyor. Mimarlar, sıcak bir yaşam duygusu verdiği için tercih ediyorlar tahtayı. Marangozlar tahtayı cana yakın bir güzellik kazandırana değin biçimlendiriyor ve cilalıyorlar. Pencere çerçevelerinin, kapıların, döşemelerin, mobilyaların pek çoğu hâlâ tahtadan yapılıyor. Evlerin dışında da tahtanın geçerliliğini koruduğu yerler var. Telgraf direkleri, demiryolu traversleri pek çok yerde tahtadan yapılıyor. Çitlerde, yapı iskelelerinde, su bendlerinde, kuyu çıkrıklarında yer yer tahtadan yararlanıldığını görüyoruz. Gazete, kitap, paket kâğıtları yapımında bile hamur haline getirilmiş odun kullanılıyor.
Bazı alanlarda tahtaya rakip olabilecek başka bir madde düşünmek bile olanaksız. Sözgelimi eski bir İtalyan kemanındaki tahtanın yerini hangi madde alabilir?
Eskiden tahtadan yapılan pek çok eşya günümüzde plastikten yapılıyor, özellikle mutfak eşyası, saat çerçeveleri, radyo kutuları, telefon aygıtları gibi ev araç ve gereci… Ama, plastiklerin birçoğu selüloz adlı doğal bir kimyasal maddeden elde ediliyor. Odunun % 50 kadarı selüloz olduğuna göre, plastiklerin pek çoğunun da odundan yapıldığını söyleyebiliriz.

ODUNUN KERESTE HALİNE GETİRİLMESİ
Tomruk adı verilen ağaç kütüklerinden dilim dilim kesilen parçalara kereste adı verilir. Yeni kesilmiş bir ağaçtan çıkarılan kerestede önemli miktarda su bulunur. Bu yüzden, kullanılmadan önce olgunlaştırılması ya da kurutulması gerekir. Olgunlaştırılmayan tahtanın biçimi bozulur, çatlar ve çabuk çürür. Tahtanın doğal bir biçimde güneşte ya da rüzgârda kurutulması gerekir. Ne var ki, bu zaman alan bir iştir; bazen yıllar gerekir. Bunun için bazı yerlerde taze kereste geniş fırınlarda denetim altında bir sıcaklıkta kurutularak bu süre kısaltılır.
Bir kereste deposunda ya da tahta fabrikasında çeşitli boyda tahta blokları görürüz. Bunlar aslında birbirlerine benzedikleri halde bazıları sert, bazıları yumuşak tahta olarak nitelendirilir. 3u adlar tahtanın yapıldığı ağacın cinsine göre verilir. Yumuşak tahtanın kerestesi önemli ölçüde kozalaklı ağaçlardan sağlanır. Bu tür ağaçlar hiç bir zaman yapraklarının tümünü dökmezler. Sert tahtanın kerestesi ise genellikle iri yapraklı ağaçlardan sağlanır. Ilıman iklimli yerlerde, iri yapraklı ağaçların çoğu yapraklarını mevsimi gelince dökerler. Bu mevsim de sonbahardır.
Gerçekte, sert tahta ya da yumuşak tahta tanımları yanıltıcıdır. Sert ağaç grubuna giren ve ıhlamur, kavak, söğüt gibi ağaçlardan elde edilen tahtalar yumuşak ve hafiftir. Yumuşak ağaç sınıfına sokulan çam, porsuk ağacı gibi ağaçların tahtaları ise oldukça serttir.
Yumuşak tahtalar, çam, köknar, ladin, melez çamı gibi kozalaklı ağaçlardan elde edilir. Marangozlar, kolay biçim verilebildiği, yüzeyi düzgün olduğu için yumuşak tahtayı kullanmayı tercih ederler. Kalas, kiriş, direklerle, kutu, oyuncak gibi daha küçük eşyaların yapımında da bu tür tahta kullanılır. Ayrıca yumuşak tahtadan iyi cins kâğıt yapılır.
Sert tahta, meşe, kestane, söğüt, ceviz, maun, Hint meşesi, karaağaç, kayın gibi ağaçlardan elde edilir. Mobilya, döşeme, çeşitli el araçları, tekerlekler gibi yıpranmaya yatkın eşya, araç ve gereçlerin yapımında bu tür tahtalar kullanılır.
Sert tahtanın elde edilebileceği ağaçların büyümeleri ağırdır ve zengin toprak isterler. Yumuşak tahta ağaçları ise çok daha çabuk büyürler. 20-30 yıl içinde kesilebilecek duruma gelirler. Günümüzde kullanılan tahtanın önemli bir bölümünün yumuşak tahta olmasının nedeni budur.

TAHTA, KENDİNE ÖZGÜ GÖRÜNÜMÜNÜ NASIL KAZANIR?
Tahtadan eşya yapacak kişiler, gereksinimlerini en iyi karşılayacak cinste olanını ararlarlar. Damarlarının, halkalarının biçimini, rengini, işlenişini, dayanıklılığını, koşullarını gözden geçirirler.
Tahtanın damarları ile halkalarının tanımı genellikle birbirine karıştırılır… Tahtanın damarlarından söz edildiğinde liflerinin yönü kast edilir. Bunlar düz ya da çok çeşitli biçimler oluşturacak şekilde kıvrımlı olabilirler. Halkalarsa, ağacın doğal yıllık halkalarının neden olduğu açık ya da koyu tonda gölgeli görünüşlerdir. Bazen bunlar damarlardaki çeşitlilikle bütünleşerek çok çekici biçimler ve renkler oluşturabilirler. Maun, saten ağacı,akçaağaç bunun en güzel örneklerini verir.

TAHTANIN ÇEŞİTLİ KULLANIM ALANLARI

Ağacın hemen her parçası bir ürün yapımında kullanılır. Gövde, kereste biçiminde kesilebitirya da kâğıt yapımında kullanılan hamur haline getirilebilir. Yongalar, talaşlar, sunta, düralit gibi özel ürünlerin ve çeşitli kimyasal maddelerin yapımında kullanılabilir.
Kütüklerden kesilen iç dilimler genellikle budaklıdır. Budaklar, ağaçların dal vermeleri sırasında oluşur. Bu yüzden bunlar kereste, direk, kalas ve adi tahta yapımında kullanışlıdır.
Kütüklerden kesilen dış dilimlerse budaktan oldukça arınmıştır. Temiz kereste yapımında bu dilimler kullanılır. İyi kalitede kaplama, parke döşeme gibi yüksek nitelikte ürünlerin yapımında kullanılır.
Kütüklerin iç ve dış kısımlarından kesilen dilimler arasında kalan bölümde az sayıda budak bulunur. Bu bölümden elde edilen kısa, ince parçalar genellikle çatı kaplamasında kullanılır.
Belirli kullanımlar için tahtanın sağlamlığı, dayanıklılığı önem taşır. Söz gelimi ağaç özü dayanıklı olan ağaçlar telgraf direkleri yapımında kullanılır. Yumuşak ağaçlardan yapılan direkler kolay çürüyeceğinden sık sık değiştirilmeleri gerekir. Bunlar arasında yalnızca Douglas köknarı ve bazı çam çeşitleri uzun ve düzgün oldukları için direk yapımında kullanılır.
Demiryolu traversleri yapımında çok çeşitli ağaçlar kullanılır. Traverslerin, yüklü trenlerin ağırlığına dayanacak kadar sert ve sağlam olması gerekir. Ayrıca katran ruhu gibi maddeler sürülerek çürümeye karşı korunur.
Her tahta çeşidi, belirli bir alanda kullanılabilecek niteliktedir. Doüglas köknarı diye adlandırılan ağaç sağlam ve oldukça ağır olduğu için yapı İskelelerinde, kontrplak, kutu ve ağır kereste yapımında kullanılır.
Meşe, ağır, sert, sağlam ve uzun ömürlüdür. Döşeme ve mobilya yapımında kullanılır.
Ladin oldukça hafif bir ağaç olmasına karşın esnek ve dayanıklıdır. Bu nitelikleri dolayısı ile uçak yapımcıları, maden kullanmaya geçinceye kadar uçak iskeletleri bu ağaçtan yapılmıştır. Ses titreşimlerini iyi yaydığı için piyano ve keman yapımında da çok uygundur.

KONTRPLAK VE LEVHA TAHTALAR
Kontrplak ince bir iki tahta tabakasının birbirine yapıştırılması ile meydana gelir. Kuvvetli ve hafiftir. Kolayca kırılmaz, çatlamaz. Sıcaklık ve basınç yardımı ile bükülebilir. Bükülen kontrplak deniz teknelerinde, güverte kamaralarında, deniz uçaklarının dubalarında ve radar kubbelerinde kullanılır.
Levha tahta da kontrplak gibi belli bir işlemle oluşturulur. Bu işlemde de tahta tabakaları birbirine tutturulur. Levha tahtaların en büyük avantajı, yay biçiminde bükülmüş kirişler, kemerler gibi özel biçimler verilebilmesidir. Ayrıca gemi omurga ve direklerinde de kullanılır.

KAĞIT HAMURU VE KAĞIT
Keresteden sonra en yaygın odun ürünü kâğıt har mumdur. Kâğıt hamuru büyük çapta, yumuşak ağaçlardan yapılır. Bu hamur yalnızca kâğıt yapımında değil, rayon, selofan gibi maddelerin yapımında eriyik hamur olarak kullanılır.

ODUNDAN ELDE EDİLEN KİMYASAL ÜRÜNLER
Odundan, yararlı birçok kimyasal madde üretilebilir. Odun sellülozu bazı tür plastiklerin ve yapay liflerin yapımında kullanılır. Ayrıca şeker, endüstri alkolü ve diğer kimyasal maddelerin elde edilmesinde yararlanılır.
Kapalı bir bölmede ısıtılan odundan metil alkol, asetik asit, odun katranı ve mangalkömürü elde edilir. Kâğıt hamuru fabrikalarının yan ürünü olan lignin zamanımızda plastik, sentetik vanilya, gübre yapımında kullanılan kimyasal maddelerin elde edildiği bir kaynak olarak değerlendirilmektedir.
Lignin bileşikleri bazı yapışkanların hazırlanmasında ve sepicilikte de kullanılmaktadır.

Yorum yazın